In de kerk klinkt een stevig Evangelie. Daar wordt halfslachtigheid nooit modern.
Dat is ook heel christelijk.
In Zondag 5 kunnen we lezen: “God wil dat aan zijn gerechtigheid wordt voldaan. Daarom moeten wij òf zelf òf door een ander volkomen betalen”[1].
Men kan zeggen: dat is streng. Keihard.
Wie dat zegt, kleurt deze afdeling van de Catechismus verkeerd in.
Want de Here doet niet aan slavernij. De hemelse God laat de blijde Bóódschap verkondigen. En die Boodschap is: Ik doe niet aan een halve oplossing; Ik schenk u verlossing.
In de kerk horen we geen slap verhaal. Gods Woord bewerkt in ons leven een fundamentéle verandering.
En dat doet Hij niet alleen zo omdat Hij rechtvaardig is. Maar vooral ook omdat Hij genadig is.
Rechtvaardigheid kunnen we in onze wereld op verschillende manieren laten blijken. Bijvoorbeeld:
1.
Mensen zijn reuze rechtvaardig, maar wel met de nadruk op ‘hard’. Aanzien des persoons: dat is er niet bij. De wandaden tellen. De situatie van de betrokken persoon is niet van belang.
2.
Mensen zijn rechtvaardig op een rustige manier. Wie echt rechtvaardig wil zijn, moet er echter serieus rekening mee houden dat hij lang niet probleemloos door het leven gaat. Daarom ontbreekt niet zelden de durf om altíjd rechtvaardig te zijn.
3.
Mensen zijn rechtvaardig en zij dragen dat ook uit. Voortdurend worden pogingen gedaan om het goede in een mens naar boven te halen. Als iemand zich slecht gedraagt, krijgt hij al gauw een nieuwe kans[2].
Dat is de rechtvaardigheid van déze wereld.
In de kerk krijgt rechtvaardigheid een Góddelijk accent. Dat is de nadruk van Psalm 103:
“Zover het oosten is van het westen,
zover doet Hij onze overtredingen van ons;
gelijk zich een vader ontfermt over zijn kinderen,
ontfermt Zich de HERE over wie Hem vrezen.
Want Hij weet, wat maaksel wij zijn,
gedachtig, dat wij stof zijn”[3].
Bij de Here is onze situatie van groot belang; Hij is niet hard en meedogenloos.
De Here weet dat het niet helpt om mensen een tweede kans te geven. Altijd vallen zij weer terug in zonde.
Daarvoor is geen oplossing. Het enige redmiddel is: vérlossing. De enige Redder is “een Middelaar die een echt en rechtvaardig mens is en toch sterker dan alle schepselen, dat wil zeggen: die tegelijk echt God is”[4].
De God van hemel en aarde haalt Zijn kinderen uit de impasse.
Hij biedt geen oplossing. Zo van: als u uw straf uitzit, mag u de maatschappij weer in. Maar pas op: u heeft wel een strafblad…
Hij biedt verlossing: de Heiland werd voor onze zonden gestraft. De zonden worden ons nu niet toegerekend. Wij mogen vrijelijk naar Hem toe gaan. In het Verbondsverkeer bestaan geen belemmeringen meer.
Wie een strafblad heeft kan niet zomaar een visum aanvragen. Of een verblijfsvergunning. Of een wapenvergunning. Zo iemand kan niet zondermeer advocaat, docent, deurwaarder, beëdigd vertaler, politieagent of notaris worden[5].
Voor verloste mensen geldt echter: de weg naar de eeuwige toekomst is vrij!
Laten we nog wat verder rond kijken in onze wereld.
In de politieke arena is ‘rechtvaardigheid’ een begrip waarmee men mensen bij elkaar brengt. Laat ik in dat verband uitlatingen citeren van François Hollande, de socialist die afgelopen zondag – 6 mei – tot president van Frankrijk gekozen werd. In het Reformatorisch Dagblad van donderdag 3 mei stond te lezen: “Hollande zei ‘een president die mensen samenbrengt’ en ‘een rechtvaardige president’ te willen zijn. Volgens hem is een rechtvaardige president nodig, omdat veel mensen zijn getroffen door de crisis. ‘Rechtvaardigheid moet in het hart van de republiek zitten’, aldus Hollande. Hij zei fiscaal en sociaal rechtvaardig beleid te willen doorvoeren”[6].
Als ik het goed zie, heeft rechtvaardigheid vandaag ook vaak met mensenrechten te maken. Daarbij is bijvoorbeeld te denken aan de kwestie rond de Chinese activist Chen Guangcheng. Deze blinde jurist is de inzet geweest van enig diplomatiek getouwtrek tussen de Verenigde Staten en China. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Hillary Clinton, orakelde dat China “de verlangens van burgers naar waardigheid en rechtvaardigheid moet beantwoorden”[7].
Goddelijke rechtvaardigheid gaat niet uit van mensenrechten, maar van barmhartigheid voor allen die in Hem geloven.
In de kerk heeft ‘rechtvaardigheid’ een àndere dimensie.
Het eerste doel van Goddelijk recht en hemelse billijkheid is niet om mensen bij elkaar te brengen. De Here toont Zich barmhartig en rechtvaardig. Zo wil Hij de luisteraars van de blijde Boodschap laten beseffen dat zij zichzelf niet kunnen redden. Gods kinderen moeten, om zo te zeggen, niet in een plat land blijven rondlopen; ze worden ertoe gedrongen om te zeggen: het moet met ons een àndere richting uit.
Ons leven wordt op een hemels niveau gebracht!
In de kerk worden we gewezen op de reddingsactie van onze Zaligmaker. De Heiland, waarover de profeet Zacharia ooit zei: “Jubel luide, gij dochter van Sion; juich, gij dochter van Jeruzalem! Zie, uw koning komt tot u, hij is rechtvaardig en zegevierend, nederig, en rijdende op een ezel, op een ezelshengst, een ezelinnejong”[8].
Onze Here Jezus Christus liet, in zijn lijden en sterven op aarde, zien wat Goddelijke rechtvaardigheid inhoudt. Hij was nederig, jazeker. En Hij zegevierde als onze Redder.
Rechtvaardigheid in de wereld en rechtvaardigheid in de kerk: dat is een hemelsbreed verschil!
Noten:
[1] Heidelbergse Catechismus – Zondag 5, antwoord 12.
[2] Zie hiervoor http://mens-en-samenleving.infonu.nl/diversen/6833-test-ben-jij-rechtvaardig.html .
[3] Psalm 103:12, 13 en 14.
[4] Heidelbergse Catechismus – Zondag 5, antwoord 15.
[5] Zie over het strafblad http://nl.wikipedia.org/wiki/Strafblad .
[6] Zie “Harde strijd om Franse kiezer”. In: Reformatorisch Dagblad, donderdag 3 mei 2012, p. 1.
[7] Zie “VS en China in de clinch om Chen”. In: Reformatorisch Dagblad, donderdag 3 mei 2012, p. 7.
[8] Zacharia 9:9.
