gereformeerd leven in nederland

26 september 2012

Hosea 3: de noodzaak van lege handen

Filed under: Uncategorized — B. de Roos @ 08:00
Tags: , , ,

Op het eerste gezicht is Hosea 3 een ietwat merkwaardig Schriftgedeelte[1]. Waarom? Omdat het, voor een deel althans, een herhaling is van de eerste hoofdstukken van Hosea. Is de ontrouw ons nog niet voldoende ingepeperd? Weten we nu nog niet hoe wij zomaar kunnen afdwalen? Is het beeld nog niet voldoende duidelijk?

De Here vindt het blijkbaar nodig om het in Hosea 1 opgeroepen beeld nog eens van dichtbij te bekijken. En dat is tekenend. Dat geeft, bijvoorbeeld, aan hoeveel pijn en verdriet de Here heeft over de ontrouw van Zijn bruid. Dat maakt helder hoe belangrijk het is om naar Gods Woord te leven. In iedere situatie moet de vraag worden beantwoord wat de Here hier en nu van ons vraagt.

Als het beeld in Hosea 3 wordt uitvergroot – en derhalve wat nauwkeuriger wordt bekeken – , valt er nog wel het een en ander over te vertellen.
1.
De Israëlieten zijn liefhebbers van druivenkoeken. Een dominee legde eens uit: “…die druivenkoeken waren niet zomaar een lekkernij, maar golden als cadeautjes van de vreemde goden die eerder genoemd zijn. De HERE spreekt hier dus uit dat de Israëlieten verzot zijn op de lekkernijen die ze van andere goden krijgen. Van díe mensen houdt Hij”[2]. De Here laat Zijn liefde blijken aan mensen die voortdurend de neiging hebben om, godsdienstig en cultureel, op avontuur te gaan. Wij worden hier dus geconfronteerd met de niet aflatende trouw van de Here.
2.
Hosea koopt de vrouw terug die hij gehuwd heeft. Daarmee laat hij zien hoe groot de liefde van God voor Zijn volk is. De hemelse God heeft er alles voor over om de door Hem uitgekozen mensen bij Zich te houden.
3.
Hosea koopt zijn vrouw terug voor vijftien zilverstukken en anderhalve homer gerst. Dat is de prijs van een slaaf. De waarde van deze munten en goederen komt overeen met dertig zilverstukken[3]. Die dertig zilverstukken vinden we ook terug in Mattheüs 26: ze zijn het loon dat Judas ontvangt als hij zijn Meester verraadt[4]. Met die slavenprijs koopt Hosea dus zijn vrouw terug.
4.
Hosea’s vrouw moet blijven zitten. Ik citeer: “En ik zeide tot haar: Vele dagen zult gij blijven zitten; gij zult geen ontucht bedrijven, geen man toebehoren; en ook ik zal tot u niet komen”[5]. Een dominee omschreef dat een als een heel vreemde liefdestaal. “Want welke man zou z’n vrouw opsluiten in een hutje op de hei, met een voorraad eten voor twee weken maar zonder mobieltje, zonder kans op contact met anderen – en haar dan achterlaten met de boodschap: ik hou van je, daarom laat ik je hier voorlopig zitten? Wat is dat voor vreemd soort liefde?”[6].
Toch is het minder eigenaardig dan het er in eerste instantie uitziet. De Here roept Zijn bruid – de kerk dus – op tot zelfbeproeving. Tot zelfonderzoek.
Daar komt bij dat de Here Zijn vrouw, om zo te zeggen, loslaat in de wereld. De kerk moet in het alledaagse leven ondervinden dat een menswaardig bestaan zonder God gewoonweg onmogelijk is.
5.
De Israëlieten moeten blijven zitten zonder efod.
Die efod is een kostbaar gewaad, dat door de hogepriester gedragen wordt. Het is een soort borstrok: een pand voor en achter, met verbindingen over de schouders en langs de heupen[7].
Als ik het goed begrijp, duidt het ontbreken van die efod op het feit dat de eredienst niet georganiseerd is. Althans: er is geen wéttige eredienst. Een dienst zoals de Here God die voorgeschreven heeft; een dienst zoals Hij die wenst.
6.
De Israëlieten moeten blijven zitten zonder terafim.
Dat laatste woord vertalen we in het Nederlands vaak met ‘huisgoden’ of ‘godenbeeldjes’[8].
In Genesis 31 verbergt Rachel een terafim onder haar kameelzadel[9]. Er zijn blijkbaar ook grotere terafim. Uit 1 Samuël 19 valt af te leiden dat er ook manshoge terafim bestaan[10].
Het is niet precies duidelijk waarvoor die terafim dienen. Ze hebben te maken met vruchtbaarheidsrituelen, zegt de een. Ze maken de verbinding met geneeskrachtige goden, zegt een ander. Het lijkt er in ieder geval op dat ze gebruikt worden bij allerlei waarzeggerij[11]. De koning van Babel gebruikt ze daar ook voor, blijkt uit Ezechiël 21[12]. Men gebruikt ze soms ook in het erfrecht: als iemand bijvoorbeeld zijn schoonzoon tot erfgenaam benoemt, ontvangt die schoonzoon een terafim; daarmee kan hij bewijzen dat hij de erfgenaam is.
Welnu, de Here zegt: u moet het maar een poosje zonder uw huisgoden doen. En Hij zegt: met die waarzeggerij komt u ook niet verder. Hij zegt ook: uw rechtspraak organiseert u maar zónder terafim.

Wie zich op deze dingen bezint, begrijpt al snel dat dit Schriftgedeelte zonder veel moeite op de actualiteit kan worden betrokken.
Enige gedachten daaromtrent geef ik door.

a.
De kerk van 2012 moet beseffen dat ook zij te maken heeft de trouw van de Here.
In het Verbond vraagt Hij van Zijn kinderen om zich van de wereld af te scheiden. De Here God zondert Zijn kinderen af. Hij bereidt hen voor op een eeuwige toekomst met Hem.
b.
De Here heeft, om zo te zeggen, alles op alles gezet om Zijn kinderen te redden en in het verdere van hun leven goed te verzorgen.
Dat zo zijnde is het een wantoestand als wij een kerk zoeken die ons aan staat. De kwestie is: wordt Zijn Woord verkondigd, en niets anders dan dat? Wij zijn verplicht om op zoek te gaan naar de kerk die – om het met de Nederlandse Geloofsbelijdenis te zeggen – zich “richt naar het zuivere Woord van God, alles wat daarmee in strijd is verwerpt en Jezus Christus erkent als het enige Hoofd”[13].
c.
Er zijn nogal wat kerkmensen die zich druk maken om de manier waarop de kerk met haar leden en met de omringende wereld communiceert. Er wordt, bijvoorbeeld, gezegd: “Goede bijdragen in de media kunnen een kerklid het gevoel geven: daar wil ik bijhoren, voor die kerk geneer ik me niet. En het laat zien dat christenen relevante dingen voor de samenleving hebben te zeggen en bovendien normale mensen zijn met humor”[14].
Hoe belangrijk aandacht voor communicatie ook is, er is vooral een ándersoortig zelfonderzoek nodig. Met grote regelmaat zal de kerk moeten bezien of het leven met de Here nog op de eerste plek van de prioriteitenlijst staat.
d.
In het Bijbelboek Hosea neemt de Here alles wat aan Godsdienst doet denken, een poos weg. De Israëlieten moeten ervaren hoe het is om zichzelf te moeten redden. Als zij die ervaring hebben, waarderen zij de zorg en aandacht van de hemelse God des te meer.
Dit is, denk ik, een goede leer voor de kerk van vandaag.
Wie zichzelf wil redden, komt terecht in Nergenshuizen.
Wie z’n eigen gedoetje wil managen – en de kerkelijke zaken verstandig regelt, doch de Bijbel dicht laat! – zal ontdekken dat de kerk een kwijnend bestaan gaat leiden.

Wie Hosea 3 leest, realiseert zich eens te meer: wie als waar gelovige de Here dienen wil, moet met met lege handen komen!

Noten:
[1] Vandaag over een week, op woensdag 3 oktober 2012, vergadert Deo Volente de mannenvereniging ‘Augustinus’ van De Gereformeerde Kerk Groningen. Daar zullen de hoofdstukken 3 en 4 van het Bijbelboek Hosea centraal staan. Dit artikel is een resultaat van enige voorstudie over Hosea 3.
[2] Zie http://eindhoven.ngk.nl/folder0400/preek.php?datum=2000-08-13&dagdeel=a .
[3] Zie ook http://www.ekklesia-evangeliekorps.com/?p=1162 .
[4] Mattheüs 26:14, 15 en 16: “Toen ging één van de twaalven, genaamd Judas Iskariot, naar de overpriesters, en hij zeide: Wat wilt gij mij geven? Dan zal ik Hem u overleveren. En zij stelden hem dertig zilverlingen ter hand. En van toen af zocht hij een goede gelegenheid om Hem over te leveren”.
[5] Hosea 3:3.
[6] Zie http://www.scholma.nl/websites/scholma/hb.nsf/3de6f79b7d03133cc1256cf700323807/d155f4affe4f11fac1256dab00300fd3?OpenDocument .
[7] Zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Efod .
[8] In het onderstaande gebruik ik onder meer http://www.bijbelaantekeningen.nl/bn/?View=Subjects&action=503 .
[9] Genesis 31:34: “Rachel nu had de terafim genomen en in het kameelzadel gelegd, en was daarop gaan zitten”.
[10] 1 Samuël 19:13: “Daarop nam Michal de terafim en legde die op het bed; zij legde een net van geitehaar aan het hoofdeinde daarvan en spreidde er een kleed over uit”.
[11] Zie Zacharia 10:1 en 2: “Vraagt van de HERE regen ten tijde van de late regen. De HERE maakt de bliksemschichten; een stortregen zal Hij hun geven, voor iedereen gewas op het veld. Want de terafim spreken ijdelheid, de waarzeggers schouwen leugen, bedrieglijke dromen spreken zij, nietswaardige troost bieden zij. Daarom trekken zij voort als een kudde die in nood is, omdat zij geen herder heeft”.
[12] Ezechiël 21:21: “Want de koning van Babel zal aan de tweesprong staan, aan het begin van de twee wegen en waarzeggerij plegen; hij zal de pijlen schudden; hij zal de terafim raadplegen; hij zal de lever bezien”.
[13] Nederlandse Geloofsbelijdenis, artikel 29.
[14] Zie: “In elke kerkenraad een communicatieouderling”. In: Nederlands Dagblad, zaterdag 22 september 2012, p. 2.

Geef een reactie »

Nog geen reacties.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.