gereformeerd leven in nederland

26 februari 2014

Nahum 1: de Here is uniek

Filed under: Uncategorized — B. de Roos @ 08:00
Tags: , , , ,

Mensen van de eenentwintigste eeuw zoeken uitdagingen[1].
Zij willen zich ontwikkelen. Zij zijn ambitieus. Zij willen grenzen verleggen en kaders verbreden.
Ook in de religie wil men nogal eens innoveren. Dan begint men aan nieuwe vormen van geloofsvertrouwen: esoterisch geloven, bijvoorbeeld.

Men moet niet verbaasd staan als sprekers op het kerkelijk terrein tot uitspraken komen als: “Het begrip esoterie, afgeleid van het Griekse esoterikos (het innerlijke), is een begripsbepaling voor een grote verzameling van mystieke en religieus-filosofische stromingen. Reeds Jezus van Nazareth bestempelde zijn uitspraken die alleen voor zijn toehoorders bestemd waren, tot een geheimenis. We kunnen die ook duiden als esoterisch”[2].
Esoterie: dat staat in onze wereld voor het geheimzinnige.
Esoterie: dat betekent dat bepaalde kennis alleen voor ingewijden toegankelijk is; de informatie is niet verifieerbaar.
Enkele jaren geleden was er een docent aan een Utrechtse hogeschool die zei dat esoterische religiositeit zich richt op “onder- en onbelichte aspecten van het christendom en de postmoderne samenleving”.
U begrijpt het wellicht al: de hiervoor bedoelde spreker had een nieuwe geloofsuitdaging gevonden.
Die uitdaging is: het met elkaar verbinden van de esoterie en het christelijk geloof.

Is de Here geheimzinnig?
Nee.
Hij toont Zich in Zijn Woord. Hij laat voldoende van Zichzelf zien. De Here stelt alle mensen in de wereld in staat om Hem zo goed te leren kennen dat zij behouden kunnen worden.
Dat belijden we ook in de Nederlandse Geloofsbelijdenis[3].

De Here is dus niet geheimzinnig.
Hij is wel heilig.
Dat wil zeggen dat Hij de eer wenst te krijgen die Hem toekomt. Wie die eer niet geven wil, zal met de Here God te maken krijgen.
In de Bijbel komen we teksten tegen die dat volkomen helder maken. Neem bijvoorbeeld Nahum 1: “Een naijverig God en een wreker is de Here, een wreker is de Here en vol van grimmigheid; een wreker is de Here voor zijn tegenstanders, en toornen blijft Hij tegen zijn vijanden”[4].

‘De Here zal troosten’. Dat betekent de naam Nahum[5].
Nahum is een relatief onbekende profeet. Zijn profetie is kort: drie hoofdstukken maar.
Hij komt, zegt de Bijbel, uit Elkos. Waar die plaats precies heeft gelegen, weten we niet. Sommige geleerden denken dat het Al-kosj is, een Irakees stadje.
Zijn profetie gaat over Nineve, de hoofdstad van Assyrië.”De stad was”, zo las ik ergens, “gelegen aan de Tigris, ongeveer waar nu Mosul ligt en bij Tikrit, de geboorteplaats van de gewezen Irakese dictator Saddam Hussein”[6].
Nineve werd, als ik het goed weet, in 612 voor Christus verwoest. Dat is ongeveer vijftig jaar nadat Nahum zijn profetie uitsprak[7].

‘De Here zal troosten’ – in zijn naam draagt de profeet het Evangelie levenslang met zich mee.
Van die troost is in Nahum 1, bij oppervlakkige beschouwing althans, weinig te zien.
Wreken, grimmigheid, tegenstand, toornen: dat zijn geen woorden die passen bij een romantische sfeer. Nee, in Nahum 1 is het oorlog[8].

De Here pakt de Assyriërs aan.
In de achtste eeuw voor Christus is Assyrië uitgegroeid tot één van de sterkste wereldmachten. De Here heeft het gezien. En Hij acht de maat van hun ongerechtigheid vol.

De Assyriërs hebben de Israëlieten onderdrukt. Afgoderij en zonden zijn in Assyrië aan de orde van de dag. Iemand schrijft: “De Assyriërs waren een wreed volk. Zij martelden hun tegenstanders, onthoofden ze, staken ze in brand. In sommige, beschreven, gevallen gingen ze zelfs zo ver dat ze hun tegenstanders levend vilden”. Nou, dan weten wij wel genoeg.

De kern van de kwestie is dat de Here rechtvaardig is. Zondige praktijken kunnen niet altijd doorgaan. Jazeker, mensen hebben hun eigen verantwoordelijkheid. Maar als zij voortdurend tegen de Here en Zijn wetten in blijven gaan, breekt God die verantwoordelijkheid af. Zonde blijft niet ongestraft; daar moet er wat aan gedaan worden.
En als Hij er dan wat aan doet, beschermt Hij Zijn volk. Hij geeft beschutting aan de mensen die Hij uitgekozen heeft.
Voor de uitverkorenen is er dus wel degelijk troost. Want zij worden gered. Dat mogen zij zeker weten.

De bescherming die de Here biedt is uniek.
Er is niemand in de wereld die een dergelijke vrijwaring geven kan. Er is geen schepsel op de wereld die zo’n verzorging kan garanderen.
Wie werkelijk bewaart wil worden, moet zich tot de Here wenden. Hij is een unieke God. Om het met Nahum 1 te zeggen: “De Here is lankmoedig, doch groot van kracht, en de Here laat geenszins ongestraft. In wervelwind en storm is zijn weg, wolken zijn het stof zijner voeten”[9].
Wij kunnen het op onze klompen aanvoelen: nu moeten u en ik niet aankomen met een verzameling van mystieke en religieus-filosofische stromingen. Zo’n opeenhoping van ideeën verdraagt zich niet met de uniciteit van de hemelse Here.

Het lijkt mij duidelijk: u kunt de Here nimmer op één hoop gooien met afgoden.
Wij kunnen al helemaal niet zeggen dat gelovigen van ongeveer alle signaturen bij de Here God horen. De Here kiest Zijn volk Zelf uit. De Here werft Zijn bruid. En zijn wervingsmethóde is bekend: liefde en goedheid.

Die liefde van God verwordt bij velen tot een soort sullige goeiigheid. God vindt alles wel goed, lijkt men te denken.
Wat de mensen ook van Hem zeggen of denken: het is, zo meent het volk, allemaal prima. En als de massa vrede met God heeft, is de vrede met elkaar wellicht óók wat dichterbij.
Gemakshalve wordt Gods toorn een beetje weggemoffeld. En de reden van die hemelse woede, de zonde, wordt zorgvuldig uit beeld gehouden.
Er zijn heel wat mensen die, naar zij zeggen, van God niets merken. Dat het voortbestaan van deze wereld onder meer te maken heeft met Gods lankmoedigheid, met Zijn geduld dus, schijnt in weinig hoofden op te komen.

Dit brengt mij bij Zondag 4 van de Heidelbergse Catechismus.
Men moet er mee rekenen dat God “ongehoorzaamheid en afval” niet ongestraft wil laten.
In Zondag 4 lees ik: “God vertoornt Zich verschrikkelijk, zowel over de zonde die ons aangeboren is als over de zonden die wij doen. Hij wil die dan ook door een rechtvaardig oordeel in tijd en eeuwigheid straffen”[10].
Wij zien het: in de Heidelbergse Catechismus wordt er niet omheen gedraaid.
Wij zullen ons moeten realiseren: de kerk mag niet blijven steken in onnozele goedmoedigheid!

Nog eenmaal keer ik terug naar Nahum 1.

Mensen van de eenentwintigste eeuw zoeken uitdagingen.
Zij willen zich ontwikkelen. Zij zijn ambitieus. Zij willen grenzen verleggen en kaders verbreden.
Nahum leert ons dat wij daarmee in ons geloofsleven voorzichtig moeten zijn.
Want daar gaat het niet om onze vindingrijkheid.
Het gaat daar om de reddende activiteit van de heilige God.
Hij kiest mensen uit om ze af te zonderen voor Zichzelf. Die mensen worden apart gezet. Ze worden geheiligd.
In Nahum 1 wordt de antithese scherp gesteld. Ik citeer: “Wie kan standhouden voor zijn gramschap? wie staande blijven bij zijn brandende toorn? Zijn grimmigheid stort zich uit als vuur en de rotsen springen voor Hem aan stukken. De Here is goed, een sterkte ten dage der benauwdheid; Hij kent hen die bij Hem schuilen”[11].

Noten:
[1]
In dit artikel maak ik onder meer gebruik van stukken die ik respectievelijk schreef in mei 2009 en oktober 2009.
[2] In deze alinea gebruik ik onder meer http://www.nd.nl/artikelen/2009/oktober/01/vloeiende-grenzen-aan-de-kerkleer .
[3] Nederlandse Geloofsbelijdenis, artikel 2.
[4] Nahum 1:2.
[5] Zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Nahum_(boek) .
[6] Zie http://bijbelseplaatsen.nl/plaatsen/N/Nineve/600/ .
[7] Zie http://www.oudesporen.nl/Download/OS1314.pdf .
[8] Tijdens de vergadering van de Mannenvereniging ‘Augustinus’ van De Gereformeerde Kerk Groningen die op woensdag 5 maart wordt gehouden, zal het gaan over de profetie van Nahum. In dit artikel maak ik een paar opmerkingen naar aanleiding van Nahum 1.
[9] Nahum 1:3.
[10] Heidelbergse Catechismus – Zondag 4, antwoord 10.
[11] Nahum 1:6 en 7.

Geef een reactie »

Nog geen reacties.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

%d bloggers liken dit: