gereformeerd leven in nederland

22 augustus 2014

Erfzonde, maar ook genade

Filed under: Uncategorized — B. de Roos @ 08:00
Tags: , , ,

De eertijds bekende NRC-columnist J.L. Heldring (1917-2013) zei eens in het Nederlands Dagblad: “Ik erken de functie van de erfzonde als politiek buitengewoon nuttig, hoewel ik niet gelovig ben. Dat is een wat tragische positie”.
In het betreffende artikel was Heldring in gesprek met de literatuurwetenschapper en filosoof E. van den Hemel.
Van den Hemel concludeerde indertijd: “Wij zijn het erover eens dat de idee van de erfzonde een vruchtbaar politiek concept is, waarvan we de waarde kunnen inzien zonder per se een Godsbewijs nodig te hebben of in God te geloven”.
De één zei dus: ‘De erfzonde is nuttig bij het werk in de politiek’.
De ander zei: ‘Dat is waar. Maar om die waarheid te erkennen heb je geen geloof nodig’[1].

Is het waar dat wij de erfzonde kunnen erkennen als wij geen geloof hebben?
Klaarblijkelijk wel.

Daar noteer ik echter wat bij.
Sinds Adam is alles en iedereen doortrokken van de zonde. De zonde is een doorgaande lijn. Wij zijn in zonde met Adam verbonden. Zelfs het beste werk is bevlekt.

Hoe leerzaam de columns van Heldring ook waren, ze schoten altijd tekort. Dat komt omdat hij een mens was.
Heldring bevond zich in een tragische positie, zei hijzelf. Dat klopte. Zijn tragiek zat ‘m er in dat hij niet geloofde dat de Here God door Hem uitgekozen mensen wil reinigen van de zonde.

Erfzonde is, als ik het zo zeggen mag, in de Heilige Schrift niet los verkrijgbaar.
Er hoort reiniging bij. En bewaring.
Ik citeer een paar zinnen uit de Dordtse Leerregels: “God heeft eveneens gewild dat Hij hen (= alle uitverkorenen) door zijn bloed zou reinigen van al hun zonden, zowel van hun erfzonde als van de zonden die zij voor of na het ontvangen van het geloof zouden bedrijven. En ook was het Gods wil dat Hij hen tot het einde toe trouw zou bewaren en hen tenslotte stralend zonder vlek of rimpel voor Zich zou plaatsen”[2].
Het was natuurlijk mooi dat de heer Heldring in dat gesprek erkende dat de erfzonde een reëel gegeven is. Het was goed dat hij zei dat men, bijvoorbeeld in de politiek, met erfzonde rekening heeft te houden.
Maar er hoort wat bij.
Men moet de erfzonde erkennen. Maar vervolgens mensen moeten ook zeggen: perfectie bereiken wij niet zelf; wij zijn afhankelijk van de hemelse Here.
Daar zit ‘m de kneep.

Graag wijs ik u, in verband met die erfzonde, op Efeziërs 2.
Daar staat dat wij, van nature althans, kinderen van de toorn zijn. God is woedend op ons.
Dat wilde de heer Heldring misschien nog wel geloven.
Maar als we Gods Woord recht willen doen, moeten we doorlezen in Efeziërs 2. Het begint met de toorn. Maar daarna gaat het over Gods erbarming. En over Zijn liefde. En over genade, die behoudt.
Leest u maar even mee: “…wij waren van nature, evenzeer als de overigen, kinderen des toorns –, God echter, die rijk is aan erbarming, heeft, om zijn grote liefde, waarmede Hij ons heeft liefgehad, ons, hoewel wij dood waren door de overtredingen mede levend gemaakt met Christus, – door genade zijt gij behouden”[3].
Ziet u?
We moeten niet bij de toorn stoppen!
De heer Heldring zei: partijen op christelijke grondslag zijn in tijden van maatschappelijke woelingen stabieler dan seculiere partijen. “Een mogelijke verklaring is dat seculiere partijen worden afgerekend op wat ze hier, op aarde, presteren, terwijl christelijke partijen menen dat het koninkrijk des hemels niet van deze aarde is. In deze gedachte zit een zekere berusting en geduld. Zij geeft tolerantie ten aanzien van het menselijk falen, ook van anderen”[4].
Mensen uit de wereld kunnen koeltjes concluderen:
* die christenen hebben gelijk
* het is een janboel in de wereld
* als we in de politiek rekening houden met de erfzonde, begrijpen we beter dat mensen soms falen.
Gereformeerde mensen zetten daar tegenover:
* God leert ons de ellende kennen
* God leert uitverkoren mensen Zijn liefde kennen.

Ergens, diep in zijn hart, kende de heer Heldring een diep verdriet.
Dat Evangelie? Dat geloofde hij niet.
Dat was diep tragisch.

De ellende van erfzonde is dat het erfelijk blijkt te zijn. Paulus schreef het in Romeinen 5 zo op: “Daarom, gelijk door één mens de zonde de wereld is binnengekomen en door de zonde de dood, zo is ook de dood tot alle mensen doorgegaan, omdat allen gezondigd hebben”[5].
En wie – hoe geleerd hij ook is – in het ongeloof blijft hangen, moet het leren beseffen: ik ga mijn dood tegemoet. Dat lees ik in Romeinen 6: “…het loon, dat de zonde geeft, is de dood”[6].

De heer Heldring erkende de functie van de erfzonde.
Maar hij accepteerde Gods genade niet.
En ziedaar, aldus wordt het probleem van massa’s ongelovigen zichtbaar. Complete volksstammen wensen niet van genade te leven. Anno Domini 2014 is er, wat dat betreft, nog geen steek veranderd.
Ik bedoel de genade van Romeinen 6: “Maar thans, vrijgemaakt van de zonde en in de dienst van God gekomen, hebt gij tot vrucht uw heiliging en als einde het eeuwige leven. Want het loon, dat de zonde geeft, is de dood, maar de genade, die God schenkt, is het eeuwige leven in Christus Jezus, onze Here”.

Dat perspectief gun ik aan velen om mij heen.
Dat uitzicht gun ik, op de keper beschouwd, aan heel de wereld.

De zonde zien wij, als we goed kijken, overal in de wereld terug.
Wie aan die waarneming woorden geeft maar vervolgens de blijde Boodschap van het Evangelie niet met blijdschap aanneemt, is een tragische figuur. De heer Heldring heeft dat indertijd heel goed begrepen.

De zonde zien Gods kinderen overal in de wereld terug.
Jazeker.
Maar wij mogen verder kijken dan de hulpeloosheid en tragiek van ons eigen leven.
Laten wij het Paulus maar nazeggen: “Ik, ellendig mens! Wie zal mij verlossen uit het lichaam dezes doods? Gode zij dank door Jezus Christus, onze Here!”[7].

Wie dat belijden kan heeft, midden in een chaotische wereld, een schitterend uitzicht[8].

Noten:
[1] In dit artikel gebruik ik onder meer: “Hoe machtig is het christendom tegen het populisme?”. In: ZoZ, bijlage van het Nederlands Dagblad, zaterdag 30 januari 2010, p. 18.
[2] Dordtse Leerregels, hoofdstuk II, artikel 8.
[3] Efeziërs 2:3, 4 en 5.
[4] Zie http://www.uitgeverijwvandenoever.com/blog/blog/2013/03/erfzonde-nuttig-voor-niet-gelovige/ .
[5] Romeinen 5:12.
[6] Romeinen 6:23 a.
[7] Romeinen 7:24 en 25.
[8] Dit artikel is een bewerking van een stuk dat ik in februari 2010 schreef.

Geef een reactie »

Nog geen reacties.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

%d bloggers liken dit: