gereformeerd leven in nederland

24 september 2014

Bewaar het evenwicht

Filed under: Uncategorized — B. de Roos @ 08:00
Tags: , , , , , ,

Een artikel schrijven over Psalm 145: dat is mooi werk. Het lezen van een stuk over diezelfde Psalm is dat hopelijk ook[1].

Het woord ‘prijzen’ komt in dit blijde lied vijf keer voor.
En de dichter – dat is David – houdt niet op om Zijn Heer te eren. Roemen, verkondigen, gewagen, spreken, vertellen: die woorden komen we allemaal tegen als wij deze psalm gaan lezen. De psalmist heeft dus voortdurend de mond open.
David leert zijn hoorders en lezers een uitbundig lied. Een feestlied.

Als dat tot ons doordringt, stijgt het schaamrood ons misschien naar de kaken. En daar is warempel wel reden voor.
Immers, kerklid zijn is voor ons lang niet altijd een feest. Wat zijn er veel verhalen over broeders en zusters die zich onheus bejegend voelen! Ondergronds zijn er soms ‘veenbrandjes’. Sommige kerkleden komen met keiharde uitspraken; niet zelden zit daar overigens diep doorvoelde emotie onder. Ruzie en onmin in de kerk: wie weet er niet van?
Welnu, Psalm 145 brengt ons in de sfeer die de kerk moet kenmerken. In deze Psalm prijzen we de Here om Zijn daden. Wat Hij doet is groots! Impliciet zegt de psalmschrijver: broeders en zusters, kijk niet in de eerste plaats naar mensen; want niet daarom heeft de Here u naar de kerk gebracht.

David maakt werk van zijn feestlied. Het is een acrostichon: elke zin of alinea begint met de opeenvolgende letters van het alfabet.
De dichter laat het zien: wanneer het gaat om een lofprijzing van de God van hemel en aarde, doen ook de vormgeving en de inhoud er toe.
Dat lijkt me iets om te benadrukken.
Er worden vandaag heel wat godsdienstige liederen geschreven. De vraag is: schrijft men die om eigen gevoelens vooraan te zetten, of om de Here te eren? Massa’s evangelische liederen zijn er waarin het bijna voortdurend klinkt: ik…ik…ik. Ik zet mijn hart open. Ik houd meer van Jezus dan voorheen. Enzovoort. Ziet u hoe snel je daarmee een verkeerde kant op kunt gaan?

Welnu, welke redenen hebben wij om God te loven?

De eerste reden is dat God voor ons ondoorgrondelijk is[2]. Dat klinkt gek. Als je iets of iemand niet snapt, dan is er toch weinig reden om een lofzang aan te heffen?
De zaak is deze.
Wij voelen wel aan dat als wij Gods doen en laten geheel zouden doorzien, wij bijkans sprakeloos van bewondering zouden wezen. Wij zouden met open mond staan kijken. Onze woordenstroom zou eensklaps opdrogen. Wij zouden slechts verbijsterd zwijgen.
U weet het: de stand van zaken in 2014 is anders. Ware gelovigen doorzien in dit tijdsgewricht nog maar maar een klein stukje van Gods plan. Zeker – nu al concluderen zij zonder terughoudendheid: wat de Here God doet is bijzonder indrukwekkend. Wat zij vandaag van Gods daden zien is soms al magnifiek. Wat zij erop dit moment van begrijpen is al heerlijk… Maar ach, de praktijk van de eenentwintigste eeuw blijkt buitengewoon weerbarstig. Tegenstrijdige gevoelens strijden dagelijks om de voorrang. Klachten wisselen we vaak af met woorden van dank. Vreugde en verdriet liggen dicht bij elkaar. Het ene moment hebben wij een feestelijk gevoel; het volgende ogenblik zijn we in een rouwstemming.
Wat kunnen wij in zo’n instabiele wereld doen? Antwoord: wij kunnen zingen. En dat moeten wij ook doen.
De woorden worden ons door Hemzelf in de mond gelegd:
“Mijn God en Koning, aller vorsten Heer,
ik zing verheugd uw heilge naam ter eer.
Uw naam zo groot en vol van majesteit
zal ik verheffen tot in eeuwigheid”[3].
Psalm 145 is een oefening. Een oefening om in een voortsnellende maatschappij, waarbij allerlei mensen om permanente topprestaties vragen, het evenwicht te bewaren. Wij moeten rechtop blijven staan. Recht voor God.

De tweede reden is dat wij Gods geduld bewonderen. Wij ontdekken dat God een en al goedheid, zorgzaamheid en genade is. Niet alleen voor Zijn kinderen, maar voor alle wereldburgers[4].
Nee, lang niet iedereen erkent Gods macht.
En wie het nieuws volgt weet wel dat mensen beslist niet goed zijn. Heel vaak zijn mensen niet zorgzaam. Integendeel. En nu ja – genadig zijn mensen maar heel zelden.
Wat een wonder dat onze God in de hemel zoveel ontferming ten toon spreidt!

De derde reden is dat Gods koningsmacht nooit taant. Hij is, alle eeuwen door, even krachtig en even invloedrijk[5].
Voor sterfelijke aardbewoners is dat onvoorstelbaar. De feiten van Psalm 145 zijn voor ons vele maten te groot.
Maar daarmee komen we wel bij het ultieme doel van dit door God geschonken lied: ons geloof moet worden verdiept!
De term ‘al uw werken’ komt twee keer in deze psalm voor. De hele wereld wordt door God beheerst; of zij dat nu wil of niet. Nee, dat kunnen wij ons niet voorstellen. Maar dat hoeft ook niet. Geloven in God en zijn macht eerbiedigen: dat is genoeg.

Het komt mij voor dat we Psalm 145 in Nieuwtestamentisch licht dienen te bezien. Hieronder leg ik uit waarom.
Wij moeten, leert David ons, God aanbidden met een oprecht hart. Ons bidden moet eerlijk zijn. Het moet niet zo wezen dat we, bijvoorbeeld uit schaamte, sommige dingen maar niet hardop in het gebed zeggen. In Psalm 145 klinkt dat zo:
“De HERE is nabij allen die Hem aanroepen,
allen die Hem aanroepen in waarheid”[6].
Jezus Christus gebruikt die woorden ook in Zijn gesprek met de Samaritaanse vrouw, in Johannes 4: “God is geest en wie Hem aanbidden, moeten aanbidden in geest en in waarheid”[7]. Jezus wil maar zeggen: God is Geest, Hij onderscheidt zich wezenlijk van het menselijke. En wie God aanbidden gaat, moet een geestelijk mens zijn. Die bidder moet – om zo te zeggen – opnieuw door de Here geschapen worden. Hij moet een nieuwe schepping worden. Ziet u hoe Christus die psalm uit het Oude Testament een nieuwe dimensie geeft?
De woorden van de Heiland brengen ons bij 2 Corinthiërs 5: “Zo kennen wij dan van nu aan niemand naar het vlees. Indien wij al Christus naar het vlees gekend hebben, thans niet meer. Zo is dan wie in Christus is een nieuwe schepping; het oude is voorbijgegaan, zie, het nieuwe is gekomen”[8]. Nu herhaal ik het nog maar eens: kijk niet in de eerste plaats naar mensen; want niet daarom heeft de Here u naar de kerk gebracht.
Nee, dat is niet makkelijk. Want de zonde speelt ons altijd parten. Miscommunicatie, ergernis, ruzie: dat alles is in de kerk soms aan de orde van de dag. Maar we moeten ons erin oefenen om regelmatig te denken dat de kerkleden om ons heen even zovele werkplaatsen van God zijn. Vanuit de hemel wordt druk gewerkt aan een complete herschepping, een re-creatie, van heel veel mensen!

David schenkt ons een feestlied.
En de Here God vindt dat lied zeer de moeite waard. Hij geeft het, via Zijn Woord, door aan Zijn kinderen van alle tijden en plaatsen.
Daarom mogen we dat lied vandaag ook zingen. Laten we er samen wat moois van maken!

Noten:
[1] Deze onderwerpskeuze is ingegeven door het feit dat ik binnenkort Psalm 145:1 (berijmd; Gereformeerd Kerkboek) in De Bazuin hoop toe te lichten. Die korte uitleg verschijnt op 22 oktober in dat Gereformeerd kerkblad. En wel in de rubriek ‘Psalm van de Week’. De toelichting werk ik in dit artikel uit.
[2] Psalm 145:3: “De HERE is groot en zeer te prijzen, / zijn grootheid is ondoorgrondelijk”.
[3] Dit zijn de eerste regels van Psalm 145:1 (berijmd; Gereformeerd Kerkboek).
[4] Psalm 145:8 en 9: “Genadig en barmhartig is de HERE, / lankmoedig en groot van goedertierenheid. / De HERE is voor allen goed, / en zijn barmhartigheid is over al zijn werken”.
[5] Psalm 145:13: “Uw koningschap is een koningschap voor alle eeuwen, uw heerschappij is over alle geslachten”.
[6] Psalm 145:18.
[7] Johannes 4:24.
[8] 2 Corinthiërs 5:16 en 17.

Geef een reactie »

Nog geen reacties.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

%d bloggers liken dit: