gereformeerd leven in nederland

24 december 2014

Kerst 2014: de werkelijkheid is veranderd

Filed under: Uncategorized — B. de Roos @ 08:00
Tags: , , ,

Wat zal er in de komende dagen weer vaak gepreekt worden over Lucas 2! En ja, in alle opzichten is het een opvallend Schriftgedeelte[1].
Als er bij ons een kind geboren wordt, dan zeggen we: hij lijkt op vader. Of: zij lijkt op haar moeder. Of: wat heeft ze al veel haar.
En wat lezen we in Lucas 2? Daar gaat het over:
* de armoedige ‘kleding’, want meer dan doeken waren het niet
* de kribbe, die een alternatief was voor de wieg.
* een onderkomen waar de nederigheid van afstraalde.

De tekst is bekend: “…en zij baarde haar eerstgeboren zoon en wikkelde Hem in doeken en legde Hem in een kribbe, omdat voor hen geen plaats was in de herberg”[2].

We lezen in eerste instantie niets over het uiterlijk. Na de geboorte van Jezus gaat het meteen weer over de omgeving. En dat is opvallend. Wij zeggen bij de geboorte van Jan of Janny ook niet meteen: wat wonen die mensen toch prachtig. Of misschien: het is maar een armoedig buurtje hier. Maar in Lucas 2 gebeurt dat wel.

Zo laat Lucas zien dat de Zoon van God van de hemelse naar de aardse werkelijkheid ging. En dat was een harde realiteit. De Zoon van God kwam naar de aarde, midden in een van zonden doortrokken wereld.

Juist die doeken en die kribbe zijn voor de herders in Lucas 2 ook herkenningstekens: “En dit zij u het teken: Gij zult een kind vinden in doeken gewikkeld en liggende in een kribbe”[3].
Tot overmaat van ramp was er niet eens een gereserveerde plek voor de boreling. Er was geen plaats in de herberg, staat in Lucas 2. Maar een echte herberg was het eigenlijk niet. Kataluma staat er in het Grieks. En dat is een woord met een heel algemene betekenis. Het duidt op ‘onderkomen’, of: ‘verblijfplaats’, ‘accommodatie’, ‘kamer voor de gasten’. Het komt ook voor in Lucas 22: “De Meester zegt u: Waar is het vertrek, waar Ik met mijn discipelen het Pascha kan eten?”[4].
Pandocheion: dat was het gebruikelijke woord voor ‘herberg’. Zo staat dat bijvoorbeeld in Lucas 10; in de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan – : “en hij zette hem op zijn eigen rijdier, bracht hem naar een herberg en verzorgde hem”[5].
Maar in Lucas 2 is dus simpelweg sprake van een ruimte waar men, als ik het even oneerbiedig zeggen mag, tijdelijk wat mensen kwijt kon. Er zullen misschien ook wel wat afgedankte spullen gestaan hebben. Want logeerkamers en zo, dat zijn niet zelden ook opslagruimtes of rommelhokken.

Zo komen de gegevens op een rijtje te staan:
* doeken
* kribbe
* logeerkamertje. Dus: geen herberg; geen hotelkamer.
En zeg nu zelf: gewoner kan het toch haast niet?
Maar in die kribbe ligt een baby die tegelijk God en mens is: wat heeft Hij zich vernederd!
De Zoon van God kwam op deze wereld om onze werkelijkheid te veranderen: een wonder van hemels formaat!

Laten wij bij dit alles nooit vergeten dat in gewone mensentaal een heel ongewone boodschap klinkt. Een ronduit wonderlijke boodschap zelfs: “Weest niet bevreesd, want zie, ik verkondig u grote blijdschap, die heel het volk zal ten deel vallen: U is heden de Heiland geboren, namelijk Christus, de Here, in de stad van David”[6].
En:
“Ere zij God in den hoge, en vrede op aarde bij mensen des welbehagens”[7].

Ooit zei de kerkvader Augustinus er in een kerstpreek de navolgende hooggestemde woorden over: “Hij ligt in een voederbak, maar Hij omvat de wereld. Hij drinkt aan de borst, maar Hij voedt de engelen. Hij wordt in een doek gewikkeld, maar Hij kleedt ons in onsterfelijkheid. Hij wordt gezoogd, maar Hij wordt ook aanbeden. In het nachtverblijf van de stad kan Hij niet terecht, maar in het hart van de gelovigen bouwt Hij zich een tempel. Opdat de zwakheid krachtig werd, is de kracht zwak geworden”[8].

Dat is taal die we in 2014 niet meer gewend zijn.
Augustinus trekt met fabelachtige snelheid grote lijnen.
De heilsfeiten stapelen zich op.
Laten we het maar ‘integraal Kerstfeest’ noemen: we overzien immers in een oogwenk een heel stuk van de heilshistorie.

Vandaag de dag heeft het Kerstfeest een horizontaal karakter. De spanningsboog is in ons tijdsgewricht ook aanzienlijk korter. Men zegt: “De moderne boodschap van het Kerstfeest is verbroedering. Maak ruzies goed met je familie en vrienden, het leven is te kort om te blijven bekvechten”[9].
En: “Kerst in Nederland met de mooiste kerstkado’s en straks weer leuke digitale kerstkaarten versturen”[10].
Natuurlijk, het is mooi als u het met de mensen in uw omgeving goed kunt vinden. Het is prachtig als de sfeer in de kerk goed is. Daar moeten we ook op aansturen. Maar daarin zit niet de kernboodschap van het Kerstfeest.
Die boodschap zit ook niet in de Kerstpakketten. Daarvan zijn er, naar verluidt, dit jaar minder verkocht. Oorzaak: bedrijven gingen failliet, of reorganiseerden fors[11].
Die boodschap zit ook niet in sfeer of kleurgebruik. IJverige voorlichters melden ons: “Met stip op nummer 1 als trendkleur voor dit jaar staat wat mij betreft het frisse turquoise. Deze kleur zit ergens tussen groen en blauw, is zowel chique te combineren met donkere tinten als heerlijk verfrissend in combinatie met natuurtinten en wit, voor een modern sneeuwlandschap in huis. Ook emerald is hot, die kleur gaat weer net iets meer naar het groen. Eigenlijk is alles tussen groen en blauw goed deze winter”[12].
Dat kleurverhaal ziet er heel romantisch uit. Maar het háált het niet bij de verzoening die Christus heeft bewerkt. Het háált het niet bij het allesomvattende en volledig vernieuwende werk van onze God.
Kerstfeest: dat is een feest vanuit het geloof. Het is een feest van de kerk.

Onze Here kwam naar de aarde om heel gewone mensen, zoals u en ik, te redden.
Laat ik dat heilsfeit vandaag ook eens inkaderen met woorden uit Hebreeën 2.
“Want over de engelen ontfermt Hij Zich niet, maar Hij ontfermt Zich over het nageslacht van Abraham. Daarom moest Hij in alle opzichten aan zijn broeders gelijk worden, opdat Hij een barmhartig en getrouw hogepriester zou worden bij God, om de zonden van het volk te verzoenen. Want doordat Hij zelf in verzoekingen geleden heeft, kan Hij hun, die verzocht worden, te hulp komen”[13].
Daarom is het leven van ware gelovigen altijd leefbaar. Hoe donker of eenzaam de dagen ook zijn. Want er is hoop. Er is uitzicht. Op het Kerstfeest gaat de deur naar de toekomst open.

Ik wens u allen gezegende Kerstdagen toe!

Noten:
[1] Dit artikel is een bewerking van een stuk dat ik eerder schreef. Dat stuk is gedateerd op vrijdag 23 december 2005.
[2] Lucas 2:7.
[3] Lucas 2:12.
[4] Lucas 22:11. Paralleltekst in Marcus 14:14.
[5] Lucas 10:34.
[6] Lucas 2:10 en 11.
[7] Lucas 2:14.
[8] Zie http://www.augustijnsinstituut.nl/C180-Ker01.html .
[9] Zie http://www.kerst.org/kerst-verbroedert-ook-bij-onno-en-albert/ .
[10] Zie http://www.kerst.net/index.htm .
[11] Zie http://nos.nl/artikel/2007866-miljoen-minder-kerstpakketten-door-crisis.html .
[12] Zie http://www.christmaholic.nl/2014/08/28/de-trendkleuren-voor-kerst-2014/ .
[13] Hebreeën 2:16, 17 en 18.

Geef een reactie »

Nog geen reacties.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

%d bloggers liken dit: