gereformeerd leven in nederland

23 november 2015

Woordverkondiging

Filed under: Uncategorized — B. de Roos @ 08:00
Tags: , ,

Het begrip dat u in de titel van dit artikel aantreft kan Anno Domini 2015 van alles betekenen[1].
Vroeger was de preek het centrale punt in een kerkdienst. Gods blijde Boodschap: daar ging het om. En dat was ook voldoende. Veel meer hadden de kerkgangers niet nodig. Daar moest alles voor wijken.
Vroeger was Woordverkondiging een eerbiedige term voor de preek.
Maar zo simpel ligt dat lang niet overal meer.
Vandaag de dag eisen heel wat mensen inbreng in de kerk. En terwijl allerlei kerkelijke dames en heren daarover druk aan het praten zijn, wordt Gods Woord soms aan de kant geschoven.
En dat gebeurt heus niet alleen in kerkdiensten die uitgaan van zich Gereformeerd noemende kerken.

Het is al jaren geleden dat in een krant stond dat bij evangelischen de Woordverkondiging op z’n retour is. Een voorganger der baptisten waarschuwde daar toen ernstig voor. En hij zei erbij: “Het zou goed zijn om meer tijd vrij te maken voor het dienen van God en minder voor het bezig zijn met leiderschap en gemeenteopbouw”. En: “Veel mensen kunnen zich niet twintig minuten concentreren en willen leuke anekdotes en mooie verhalen”[2].

Wat is Woordverkondiging eigenlijk?
Dat is het uitdragen van Gods Woord.
Daarover wil ik vandaag eens uitweiden.

De verkondiging van Gods Woord is – vanuit ons perspectief gezien – meer dan prediken of proclameren. Echte Gereformeerden bedoelen dan ook het vergelijken van allerlei Schriftpassages.
Want wij zijn beducht voor een te beperkt beeld van wat God zegt. Wij zijn bevreesd voor een verkokerd Bijbelbeeld. Zulk een Bijbelbeeld willen wij niet hebben of krijgen. Wij willen zo goed mogelijk zien wat de Verbondsgod in 2015 van Zijn kinderen vraagt. Wij doen er dus alles aan om niets van Zijn Woord te missen. Steeds vragen wij ons af: zit er nog meer in? Of: zie ik iets over het hoofd?

Als ik het goed weet is dat vergelijken altijd een kenmerk van Gereformeerde Woordverkondiging geweest. Schrift met Schrift vergelijken, heette dat vroeger. En dat betekende volgens mij: we kijken niet alleen naar die ene tekst; we betrekken er zo mogelijk andere teksten bij.
En daarbij is zeker ook het verband waarin de Bijbeltekst staat van belang.

Tegenwoordig duidt die term Woordverkondiging niet alleen meer op de preek.
Er wordt wel gesproken over zingende Woordverkondiging. En inderdaad, men kan zingend het Evangelie verkondigen. Maar van Schrift met vergelijken is dan meestal geen sprake meer.
Ooit kwam ik de term ‘creatieve Woordverkondiging’ tegen. En inderdaad, men kan in schilderijen en andere creaties het Woord verbreiden. Maar alweer komt er van dat vergelijkingswerk weinig terecht.
Een protestantse predikant besteedde eens een studieverlof aan het fenomeen ‘rituelen’. Daarover schreef hij een verslag. En daarin stond onder meer dit: “Uit het bestudeerde materiaal heb ik geconcludeerd dat rituelen niet zonder woordverkondiging kunnen, en tegelijk dat rituelen zelf ook iets verkondigen en zo de woordverkondiging versterken en zelfs aanvullen”. In het voorgaande staat in ieder geval dit: de Woordverkondiging zelf is niet meer genoeg. Er moeten rituelen bij komen. Anders raken de kerkgangers geestelijk ondervoed.

Laten wij nu onze eigen positie nog wat preciezer markeren.
Daarbij moeten we goed kijken wat er gebeurt.
Het is de Here Zelf die in de omgang met zijn volk het gesproken Woord voorop zet. Daarover hieronder iets meer.

Natuurlijk lezen we van alles over offers. Met een beetje goede wil kunnen we soms zelfs over rituelen spreken.
Als Mozes in Deuteronomium 4 het volk Israël stimuleert om Gods wet te onderhouden herinnert hij ook aan de Goddelijke manier van presenteren van die wet. En daar staat dan bij: “Toen sprak de Here tot u uit het midden van het vuur; een geluid van woorden hoordet gij, maar een gestalte naamt gij niet waar, er was alleen een stem”[3].
Er was in Deuteronomium 4 dus vuur en Woord. Maar er was zeker geen afbeelding van God.

Wij moeten niet bij die tekst blijven staan. Er zijn heel wat Schriftplaatsen waar duidelijk wordt dat de levende Here echt spreekt. Laat ik wat teksten op een rij zetten.
* Genesis 1 – bij de schepping – : “En God zeide …”. Dat is daar welhaast een refrein[4].
* Genesis 12: “De Here nu zeide tot Abram: Ga uit uw land en uit uw maagschap…”[5].
* Johannes 1: Jezus Christus wordt daar heel nadrukkelijk het Woord genoemd[6].
* In Openbaring 2 worden mensen aangesproken die “de leer der Nicolaïeten” aanhangen. “Bekeer u dan, maar zo niet, dan kom Ik spoedig tot u en Ik zal strijd tegen hen voeren met het zwaard van mijn mond”[7].
* Openbaring 19 meldt ons: “En uit zijn mond komt een scherp zwaard, om daarmede de heidenen te slaan”. Dat vers staat in een perikoop waar in de N.B.G.-vertaling uit 1951 boven staat: ‘Het Woord Gods’[8].

Uit het bovenstaande blijkt wel: onze God is de levende God. Hij is het levende Woord. Hij was en is actief. Hij geeft nog altijd orders. Want Zijn werkplan wordt uitgevoerd. Laat ik het eens zo mogen zeggen: onder ons, rondom ons, in ons en boven ons wordt druk gewerkt!

Laat ik het even voor u samenvatten.
Woordverkondiging proclameert:
* dat God spreekt
* op welke plek Hij spreekt
* welke woorden Hij spreekt
* met welk doel Hij spreekt.

Woordverkondiging betekent vandaag de dag van alles en nog wat. Met die vaststelling begon ik dit artikel.
Echter: lang niet alles wat Woordverkondiging wordt genoemd is het ook werkelijk.
Echte Woordverkondiging heeft altijd de levende en actieve God in het vizier. En Hij is ook de Enige waar in die verkondiging op gelet moet worden.
Echte Woordverkondiging laat lijnen zien die in Gods Woord werden getekend. Prekend en proclamerend wordt aangetoond dat een Bijbeltekst geen punt in de tijd is. Het is heilshistorie. En die heilsgeschiedenis is heel doelmatig. Al dat preken, al dat verkondigen dient, op de keper beschouwd, slechts één hemels doel: God alles in allen!

Met een zekere regelmaat bekruipt mij de vrees dat we te nonchalant en te onheilig met die wetenschap omgaan.
Ja, ook op sommige plekken in de Gereformeerde gezindte.

Woordverkondiging was er in de tijd van Israël ook al. Als u het mij vraagt is het niet toevallig dat de beeldendienst toen al zeer streng verboden was!
In dit verband citeer ik graag een reeds overleden hoogleraar homiletiek. Hij schreef ooit: “Wij komen de aard van de prediking niet op het spoor wanneer wij blijven binnen de grenzen van de geschiedenis van de informatie-overdracht”[9].
Nee, als we slechts praten over communicatietechnologie, dan lopen we vast.
We hebben te maken met de levende God.
En het is die Verbondsgod die ons onderwijst.
Met het oog op de toekomst!

Noten:
[1] Dit artikel is een bewerking van een stuk dat ik eerder schreef. Dat stuk is gedateerd op dinsdag 21 november 2006.
[2] “Woordverkondiging op haar retour”. In: Reformatorisch Dagblad, maandag 20 november 2006, p. 2.Ook te vinden op www.digibron.nl .
[3] Deuteronomium 4:12.
[4] Genesis 1:3, 6 enzovoort.
[5] Genesis 12:1.
[6] Johannes 1:1, 2 en 3: “In den beginne was het Woord en het Woord was bij God en het Woord was God. Dit was in den beginne bij God. Alle dingen zijn door het Woord geworden en zonder dit is geen ding geworden, dat geworden is. In het Woord was leven en het leven was het licht der mensen”.
[7] Openbaring 2:16.
[8] Openbaring 19:15.
[9] Zie: Dr. C. Trimp, “Klank en weerklank; door prediking tot geloofservaring”. – Barneveld: De Vuurbaak, 1989. – p. 35.

Geef een reactie »

Nog geen reacties

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.