gereformeerd leven in nederland

31 mei 2017

De essentie van reformatie

‘Refo moet aan infuus van reformatie’. Aldus een grote kop in het Reformatorisch Dagblad[1].

Daaronder is onder meer het volgende te lezen.
“Protestanten, rooms-katholieken, dopers. Hoe krijg je die verschillende stromingen bij elkaar?” Antwoord: “door een authentieke vroomheid, geworteld in Christus”.
“Ik denk dat dé tegenstelling tegenwoordig niet tussen rooms-katholiek en protestant is, maar tussen orthodox-Bijbels en vrijzinnig”.
Dat wordt gezegd bij de presentatie van een publicatie van dr. K. van der Zwaag. Twee dikke banden zijn het. ‘Reformatie vandaag’ heet het lijvige werk[2].

Neem mij niet kwalijk – de boven geciteerde uitspraken lees ik met een zweem van een glimlach rond mijn lippen.
Als u dit artikel gelezen hebt begrijpt u waarschijnlijk wel waarom.

Reformatorischen moeten reformeren.

Wie zijn die reformatorischen eigenlijk?
Daarover schreef ik al eens: “…de aanduiding ‘reformatorischen’ staat voor een ratjetoe.
Wanneer we spreken over reformatorischen hebben we soms te maken met mensen die redeneren vanuit hun eigen bevindelijkheid en beleving. Anderen kijken wat anders tegen leer en leven aan.
Bij sommigen lijkt de traditie bijna heilig te zijn. Anderen veroorloven zich in veel dingen een wat meer hedendaagse aanpak.
Bij reformatorischen zien we, als het om wereldmijding gaat, nogal wat gradaties. De verschillen komen, bijvoorbeeld, naar voren in het gebruik van internet en e-mail binnen gezinnen en scholen.
Bij reformatorischen is, naar mijn idee, het kerkbesef niet zo groot. Als de kerk wél reuze belangrijk was zou men – naar mijn oordeel – meer werk maken van kerkelijke eenheid”[3].
Welnu, al die verschillende reformatorischen moeten zich reformeren.
Dat klinkt heel deftig.
Maar het is zo logisch als wat.
Wij kennen toch die spreuk ‘Ecclesia reformata semper reformanda’? Dat wil zeggen: de kerk die gereformeerd is moet steeds weer gereformeerd worden.
Laat ik het zo mogen zeggen: wie echt bij de Verbondsgod hoort en zich aan Hem toevertrouwt, moet zich telkens weer naar Hem toe keren. Er is bekering nodig.
En laten we ’t maar zuiver stellen: zondige mensen moeten zich allemaal bekeren.

Er is vroomheid nodig. Totale toewijding dus[4].
Over vroomheid heb ik wel vaker geschreven. Ik gaf bijvoorbeeld eens de navolgende verduidelijking:
“Vroom in de zin van Job 1; u weet wel: ‘Er was in het land Uz een man, wiens naam was Job, en die man was vroom en oprecht, godvrezend en wijkende van het kwaad’.
Vroom in de zin van Lucas 2; u weet wel: ‘En zie, er was een man te Jeruzalem, wiens naam was Simeon, en deze man was rechtvaardig en vroom, en hij verwachtte de vertroosting van Israël, en de heilige Geest was op hem’.
Vroom in de zin van Lucas 8; u weet wel: ‘Dat zaad in goede aarde, dat zijn zij, die met een goed en vroom hart het woord gehoord hebbende, dat vasthouden en vrucht dragen in volharding’.
Vroom in de zin van Titus 1; u weet wel: ‘Want een opziener moet onberispelijk zijn als een beheerder van het huis Gods (…) gastvrij, met liefde voor wat goed is, bezadigd, rechtvaardig, vroom, ingetogen, zich houdende aan het betrouwbare woord naar de leer, zodat hij ook in staat is te vermanen op grond van de gezonde leer en de tegensprekers te weerleggen’.
Vroomheid is niet wetenschappelijk te meten. Vroomheid kent geen objectieve maatstaven. Vroomheid is geen kwestie van keurige statistiekjes. Vroomheid komt dichtbij, het is een zaak van het alledaagse leven”[5].
Ik schreef ook:
“Hoe kunnen we echte vroomheid herkennen?
Wat mij betreft luidt één van de antwoorden die op deze vraag mogelijk is als volgt: vroomheid herken je aan de bereidheid om over de uitverkiezing te spreken.
Heel veel mensen hebben, als ik het zo zeggen mag, heel vrome praat over zich. Maar zodra je vraagt: ‘bent u uitverkoren?’ schuift er een wolk voor de zon. ‘Dat weet ik nog zo net niet hoor…’. Aarzelingen zijn troef. Plotsklaps zweven er allerlei vraagtekens in de lucht.
Toch is het goed om te beseffen dat vroomheid begint met het feit dat de Here heeft gezegd: ‘Ik heb Mij aan u verbonden, u bent van Mij’[6].
Vroomheid moet, zo wordt gesteld, authentiek zijn.
Zoals die dus vroeger was. Zoals die in zijn meest originele vorm bestond.
Vroomheid heeft ook het aspect van betrouwbaarheid in zich. Aan de vroomheid hangt, om zo te zeggen, een certificaat van echtheid[7].
Laten we samen echter vaststellen dat onechte vroomheid niet bestaat. Met andere woorden: vroomheid die niet authentiek is komt in de buurt van toneelspel. Zo simpel ligt dat.

Orthodox-Bijbels.
Dat is: aan de Heilige Schrift vasthoudend. Heel wat mensen menen dat orthodoxie een zekere starheid met zich meebrengt. Maar dat is niet waar.
Wij mogen met een gerust hart concluderen dat onorthodox-Bijbels niet bestaat.
Zou er trouwens iets tegen wezen om de tegenstelling te vereenvoudigen tot Schriftuurlijk en on-Schriftuurlijk? Daar wordt het, denk ik, allemaal wel wat makkelijker van.

Van der Zwaag zegt: “Ik denk dat dé tegenstelling tegenwoordig niet tussen rooms-katholiek en protestant is”.
Van der Zwaag heeft gelijk als hij stelt dat die tegenstelling anno 2017 niet meer zo scherp is aangezet.
Maar we moeten ons geen oren laten aannaaien.
Want wat is de betekenis van de eucharistie? “Het sacrament van de eucharistie is rijk aan betekenis. Wanneer de priester het grote dankgebed uitspreekt met daarin de woorden die Jezus bij het laatste avondmaal heeft gezegd, worden door de kracht van die woorden en door de heilige Geest het brood en de wijn ‘geconsacreerd’: ze veranderen in het Lichaam en Bloed van Christus, zonder dat dat zichtbaar is. Ook wordt het kruisoffer van Jezus opnieuw tegenwoordig gesteld, maar nu op een bloedeloze manier. Daardoor krijgen mensen in het heden opnieuw deel aan Christus’ verlossende werk”[8].
Als u het mij vraagt is de hiervoor gegeven betekenis gewoon on-Schriftuurlijk.
De eucharistie lijkt wel vroom, maar het is het niet.
De eucharistie ziet er heel authentiek uit, maar is het niet.

Nu is het niet mijn bedoeling om een publicatie van bijna 1700 pagina’s in één artikel af te doen.
Maar ik wil wel verschillende typeringen terugbrengen tot de kern:
* reformatorisch
* authentiek
* vroom
* orthodox-Bijbels
* de on-Schriftuurlijke leer der Rooms-katholieken.
Dat gedaan hebbende kan, wat mij betreft, ronduit worden gezegd: soms leidt geleerdheid tot aanduidingen die er heel statig uit zien, maar in de grond van de zaak kunnen worden herleid tot een eenvoudige tweedeling: voor of tegen Christus.

Terug naar Christus en Zijn Woord: dat is de essentie van reformatie. Ook vandaag.

Noten:
[1] Reformatorisch Dagblad, woensdag 11 mei 2017, p. 2 en 3.
[2] De gegevens van deze publicatie zijn: Klaas van der Zwaag, “Reformatie vandaag. 500 jaar Hervorming in debat met Rome en nieuwe vormen van doperse radicaliteit”. – Apeldoorn: Uitgeverij De Banier, 2017. – twee banden, respectievelijk 876 en 823 p.
[3] Ik citeer uit mijn artikel ‘Evangelisch-reformatorisch’, hier gepubliceerd op woensdag 27 juni 2012. Te vinden op https://bderoos.wordpress.com/2012/06/27/evangelisch-reformatorisch/ .
[4] Zie de definitie op https://www.woordenboeken.nu/betekenis/nl/vroomheid ; geraadpleegd op vrijdag 12 mei 2017.
[5] Zie mijn artikel ‘De taak van Gereformeerde theologen’, hier gepubliceerd op woensdag 26 juni 2013. Te vinden op https://bderoos.wordpress.com/2013/06/26/de-taak-van-geref-theologen/ .
[6] Zie mijn artikel ‘Niet bij vrome momenten alleen’, hier gepubliceerd op woensdag 17 juli 2013. Te vinden op https://bderoos.wordpress.com/2013/07/17/niet-bij-vrome-momenten-alleen/ .
[7] Zie de definitie op https://www.woordenboeken.nu/betekenis/nl/authentiek ; geraadpleegd op vrijdag 12 mei 2017.
[8] Geciteerd van http://www.venstersopkatholiekgeloven.nl/hoofdartikelen/viering-van-de-eucharistie/ ; geraadpleegd op vrijdag 12 mei 2017.

1 reactie »

  1. […] De essentie van reformatie […]

    Pingback door Hoogdag voor vele protestanten | From guestwriters — 31 oktober 2017 @ 20:17 | Beantwoorden


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.