gereformeerd leven in nederland

30 augustus 2017

Triomf in Pniël?

Filed under: Uncategorized — B. de Roos @ 07:00
Tags: , , , , , ,

Wie het Bijbelboek Genesis bestudeert kan tot de conclusie komen dat dat een spiegel is van het leven zelf.
Neem nu de hoofdstukken 31 en 32 van Genesis.
Vlucht, angst, worsteling, afgoderij, herstel van verhoudingen: het komt allemaal langs.

Jakob heeft twintig jaar met zijn gezin bij Laban, zijn schoonvader, gewoond. Maar de verhouding met Laban wordt steeds slechter. Jakob wil daarom wegtrekken.
De Here God ziet dat ook wel. Hij leidt de weg van Jakob terug naar Kanaän.
In een periode waarin Laban afwezig is maakt Jakob zich reisvaardig en vertrekt, samen met zijn gezin en zijn kudde.

Laban gaat achter Jakob aan en haalt hem in.
Maar al vóór die ontmoeting krijgt Laban een dienstorder van de hoogste Heer: Laban mag niet proberen om Jakob naar Paddan-Aram terug te halen.
Laban kan en mag Gods “eeuwige en onveranderlijke raad”  niet doorkruisen![1]

Laban beschuldigt Jakob van diefstal van de huis-afgoden. Die beschuldiging is terecht; Rachel heeft ze meegenomen. Rachel wendt voor dat zij, vanwege haar maandelijkse menstruatie niet van haar kameel af kan komen. Zodoende vindt Laban zijn afgoden niet terug.
Ten langen leste geeft Laban toe.
Jakob sluit een verbond met zijn schoonvader.

Hierboven valt onverwacht een moeilijk woord. Wat? Een vies woord is het bijna.
Afgoden!
Gods kinderen zijn door de eeuwen heen altijd zondig geweest. Zij vertrouwen nooit helemaal op God.
Er moet altijd iets bij. Menselijke slimmigheid bijvoorbeeld.
In 1 Samuël 19 gebruikt Michal, de vrouw van Saul, terafim om de boodschappers van Saul te misleiden[2]. De profeet Micha heeft in Richteren 17 ook zo’n afgodsbeeld in huis; vanwege een zelf vormgegeven religiositeit namelijk[3]. In 2 Koningen 23 is het verwijderen van die afgodsbeeldjes een belangrijk onderdeel van de reformatie die Josia doorvoert[4]. In het oude Oosten is het gebruik van zulke afgodsbeeldjes trouwens wijd verbreid. De koning van Babel maakt er in Ezechiël 21 ook gebruik van[5]. De profeet Hosea spreekt er in hoofdstuk 3 over[6]. De profeet Zacharia ziet in hoofdstuk 10 de gevolgen van het gebruik der afgoden duidelijk voor zich[7].
En nee, afgoden zijn in het Nieuwe Testament heus niet eensklaps afgeschaft. In 1 Thessalonicenzen 1 schrijft Paulus: “Want van u uit heeft het Woord van de Heere luid geklonken; niet alleen in Macedonië en Achaje, maar ook in alle plaatsen heeft uw geloof in God zich verspreid, zodat het niet nodig is dat wij iets daarvan zeggen. Want zij vermelden zelf over ons hoezeer wij ingang bij u gekregen hebben en hoe u zich van de ​afgoden​ tot God bekeerd hebt om de levende en waarachtige God te dienen”[8].
En de eerste algemene brief van de apostel Johannes eindigt in hoofdstuk 5 met een hartstochtelijk: “Lieve ​kinderen, wees op uw hoede voor de ​afgoden. ​Amen”[9].

Afgoden!
Ook in de eenentwintigste eeuw hebben we er op uitgebreide schaal mee te maken. U weet vast wel een paar eigentijdse verschijnselen van afgoderij te noemen.
Het kan duidelijk zijn: het Gereformeerde leven moet steeds opnieuw gereformeerd worden!

Jakob realiseert zich terdege dat hij bijzondere bescherming geniet van de God van hemel en aarde. En hij beseft ook dat de Here toornig is op allen die Hem tegenstaan. Hij noemt hem zelfs de ‘Gevreesde van Izak’[10]. Jesaja zal later ook zeggen: “De HEERE van de legermachten, Hem moet u ​heilig​ achten; Hij is uw vrees en Hij is uw verschrikking”[11].
De heiligheid van God: daar hebben gelovige kinderen van God vaak nog heel weinig zicht op. Daarom moeten wij ook vandaag Psalm 93 maar regelmatig repeteren in de kerk:
“De heiligheid is voor uw huis, o HEER,
de eeuwen door tot sieraad en tot eer”[12].

Jakob reist verder naar Kanaän.
Dan heeft hij een ontmoeting met afgezanten van God. Dat zijn er heus geen twee of drie. Jakob ziet een leger van God. Daarom noemt hij die plaats Mahanaïm, naar het Hebreeuwse machanè: leger.
Later zal op die plaats een stad verrijzen. We komen de naam Mahanaïm wel vaker tegen in de Bijbel. In het boek Jozua bijvoorbeeld. En in 2 Samuël, in 1 Koningen en in 1 Kronieken.
Mahanaïm: dat is een plaats met een zeer gedenkwaardig startpunt.
De Here toont opnieuw aan dat Hij met Jakob meegaat.
Foefjes, kunstgrepen, ontrouw en slimmigheden beïnvloeden de daadkracht van de Verbondsgod niet. Hij blijft de heilshistorie vorm geven. Desnoods dwars door menselijke noodgrepen heen.
In de eenentwintigste eeuw moet de militia Christi – het leger van de Here Jezus Christus – dat laatste nimmer vergeten.
Natuurlijk, in de kerk leven wij soms met een bataljon vraagtekens. Niet zelden zien we een gebrek aan daadkracht. Of een brok besluiteloosheid. Wat ergerlijk kan dat wezen! Laten wij ons maar troosten met de wetenschap dat het leger van onze God ook vandaag paraat is!

Naarmate Jakob zijn reisdoel nadert, realiseert hij zich ten volle dat er ook een probleem dichterbij komt: hij gaat Esau weer ontmoeten.
Hoe zal zijn broer op zijn komst reageren? Jakob kent Esau als een ruig en bij tijden agressief mens. Zal dit een oorlog tussen broers worden? Wordt dit een familievete die zijn weerga niet kent?
Aan Jakob wordt gerapporteerd dat Esau naar hem op weg is. Met vierhonderd man achter zich aan. Die rapportage geeft des te dringender reden om drastische maatregelen te nemen!
Hij verdeelt zijn bezit in groepen, gaat vervolgens in gebed tot de Here en stelt, uit het kleinvee dat hij verworven heeft, ook nog een geschenk voor zijn broer samen.

Hij laat zijn gezin de Jabbok overtrekken, dat is een zijrivier van de Jordaan[13].
Uiteindelijk blijft Jakob op de oever achter. Alleen. In de duistere nacht.
Hoe moet dit nu verder?

En dan volgt er een worsteling met een man. Een Man die de Here God Zelf blijkt te zijn!
Jakob wordt ernstig verwond aan de heup, maar wint toch.
Hoe kan dat, strijd leveren met God en toch overwinnen? De enige reden daarvoor is: God is genadig!

Er zijn wel mensen die heel vroom zeggen: wij moeten allen ons Pniël vinden. Dan bedoelen zij dat wij, dwars door een crisis heen, moeten leren dat wij zwakke mensen zijn die van genade moeten leven. Dat klinkt mooi. Alleen maar: daarvan gaat de suggestie uit dat sommigen Pniël veel meer nodig hebben dan anderen. Waarom? Omdat de ene groep mensen veel meer moeilijkheden in zijn leven meemaakt dan de andere.
Dat is een zeer betreurenswaardige misvatting.
Want weet u nog wat het kernprobleem is van de wereld? Precies: de zondeval! Met die zonden hebben wij allen te maken. Iedere dag weer.
Later, veel later, zal de profeet Jesaja proclameren: “Was u, reinig u! Doe uw slechte daden van voor Mijn ogen weg! Houd op met kwaad doen, leer goed te doen, zoek het recht! Help de verdrukte, doe de wees recht, bepleit de rechtszaak van de ​weduwe! Kom nu, laten wij samen een rechtszaak voeren, zegt de HEERE. Al waren uw ​zonden​ als ​scharlaken, ze zullen wit worden als sneeuw; al waren ze rood als karmozijn, ze zullen worden als witte wol”[14].

Jezus Christus, en Die gekruisigd –
dat diepe lijden was voor Jakob en zijn gezin nodig.
En voor Laban.
En voor ons allemaal.
Daarom kan er, ook als wij anno Domini 2017 met vele zwarigheden te maken hebben, in ons leven toch ruimte zijn voor het triomflied van Psalm 69:
“Looft, hemel, zee en aarde, looft de Heer,
die Sion zal verlossen en bevrijden.
Dan zal in Hem heel Juda zich verblijden,
want Hij herbouwt zijn oude steden weer.
Daar zal Gods volk weer wonen in zijn land,
hun nageslacht zal dat ook eenmaal erven.
Al wie Gods naam bemint, zal uit zijn hand
een veilig huis voor altijd daar verwerven”[15].

Noten:
[1] De term is afkomstig uit artikel 16 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis.
[2] 1 Samuël 19:13.
[3] Richteren 17:5.
[4] 2 Koningen 23:24.
[5] Ezechiël 21:21.
[6] Hosea 3:4.
[7] Zacharia 10:2.
[8] 1 Thessalonicenzen 1:8 en 9.
[9] 1 Johannes 5:21.
[10] Genesis 31:42.
[11] Jesaja 8:13.
[12] Psalm 93:3 (berijmd; Gereformeerd Kerkboek).
[13] Zie: “Bijbel met kanttekeningen”. – Baarn: Bosch & Keuning n.v. – deel 1, p. 76: kanttekening 2 bij Genesis 32:22.
[14] Jesaja 1:16, 17 en 18.
[15] Psalm 69:11 (berijmd; Gereformeerd Kerkboek).

Geef een reactie »

Nog geen reacties.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.