gereformeerd leven in nederland

4 september 2017

Geroepen volk

Filed under: Uncategorized — B. de Roos @ 07:00
Tags: , ,

Jakobs zoon Jozef is in Gods Woord een alleszins bijzondere figuur.
Iemand schrijft: “In de moderne godsdienstwetenschap lees je steeds vaker dat Jozef niet een bestaand persoon geweest is, maar dat het verhaal van Jozef een aardige novelle is uit later tijd; een verhaal dat door de schrijver van Genesis gebruikt is om duidelijk te maken waarom het volk Israël aan het begin van Exodus teruggevonden wordt in Egypte”[1].
Zo wordt de historie van Jozefs leven klaarblijkelijk een manier om een ‘gat in de geschiedenis’ te dichten.
Het moet toch een beetje logisch klinken, nietwaar?
Gods Woord onderwijst ons echter geheel anders.

Zijn broers haten hem, omdat hij van zijn vader een voorkeursbehandeling krijgt.
Jozef heeft een aantal dromen. De inhoud ervan vertelt hij aan zijn broers. Maar dat leidt slechts tot meer afgunst en nijd. Zijn broers moeten niets van die verhalen hebben.
Het feit dat Jozef één van de jongere kinderen van Jakob is helpt waarschijnlijk ook niet
Een en ander zet Jakob echter aan het denken.

Jozef is, zeggen wij al snel, typisch een geval van een vaderskindje; en nog een verwend vaderskindje ook…
Een uitlegger noteert: “Het is de haat van het ongeloof tegen gehoorzaamheid aan Gods geboden. Het is dus geen ordinaire familieruzie. Het is de strijd tussen Christus en de duivel”[2].
Ziet u dat de kloof tussen geloof en ongeloof opnieuw opdoemt?

Ach, de geschiedenis van Jozef in de put, en de manier waarop hij in Egypte terechtkomt, zijn allerwegen bekend.

De eerste oprisping is wellicht om daarbij te zeggen: de verkoop van Jozef is een grof schandaal. Dat doe je toch niet? Dat is toch crimineel gedrag van een zeer onaangenaam soort?
En natuurlijk is dat waar.

Er is meer.
Stefanus zegt in Handelingen 7: “En de aartsvaders, die jaloers waren, verkochten ​Jozef​ zodat hij naar Egypte gebracht werd. Maar God was met hem”[3].
De Here is bij Jozef.
Hier geldt eens te meer: de mens wikt, maar God beschikt. Hij kiest de Zijnen uit!
Ten principale weerstaan de broers de Geest van God. Dat staat ook in Handelingen 7: “Hardnekkigen en onbesnedenen van ​hart​ en oren, u verzet u altijd tegen de ​Heilige​ Geest; zoals uw vaderen deden, zo doet u ook”[4].
Het betreft in Genesis 37 dus verzet tegen de Heilige Geest.
Maar dat verzet doet God ten goede meewerken. Hij gebruikt dat in het plan dat Hij met Zijn kinderen heeft.
Paulus schrijft in Romeinen 8: “En wij weten dat voor hen die God ​liefhebben, alle dingen meewerken ten goede, voor hen namelijk die overeenkomstig Zijn voornemen geroepen zijn”[5].
Dat is het: Jozef is een geroepene.
Dat wil dus niet zeggen dat in Jozefs leven alles voorspoedig en naar den vleze gaat. Maar het betekent wel dat de geschiedenis voortgaat op de wijze die de Verbondsgod voor ogen heeft.

De dichter van Psalm 105 zegt:
“Hij riep een hongersnood over het land af,
Hij liet het volledig aan brood ontbreken.
Hij zond een man voor hen uit:
Jozef werd als ​slaaf​ verkocht”[6].
Nu al heeft de God van het verbond de redding van Zijn volk op het oog.
Bovendien moeten Zijn kinderen afhankelijkheid leren.

Afhankelijkheid?
Daar hebben de zonen van Jakob nog nooit van gehoord. Zij hebben een welhaast criminele inslag, zij redden zichzelf wel!
Dat nu is een monumentale vergissing. Dat zal in het verdere verloop van de levensgeschiedenis van Jozef nog wel blijken.

Als Genesis 37 spreekt over de zonen van Jakob, is Jozef de eerste die genoemd wordt. Het begint dus niet met Ruben.
Trouwens, in Genesis 33 wordt – tijdens de ontmoeting met Esau – Jozef met name genoemd als de zoon van Rachel[7].
Gods Woord leert het ons: Jozef neemt onder Jakobs kinderen een bijzondere positie in.

Intussen zou je toch zeggen: een leven dat bijna catastrofaal begint, moet haast wel roemloos eindigen. De verkoop naar Egypte, de verwikkelingen in het huis van Potifar, de teleurstelling in de gevangenis… – dat kan toch niet anders betekenen dan dat er geen legale plek voor Jozef in de wereld is?
De God van het verbond laat hiermee echter zien: alles begint en eindigt bij Mij. Als het van mensen afhangt, gaat alles binnen de kortste keren naar het nulpunt toe. Maar wie bij de Here God schuilt, weet: ook mijn ellende zal meewerken ten goede!

Sommigen zeggen dat Jozef een buitenbeentje is.
Er was eens een voorganger die dat nogal duidelijk uitsprak.
Ik citeer: “Jozef was een buitenbeentje! Z’n moeder was de lievelingsvrouw van z’n vader. Daar kon Jozef niets aan doen. Hij werd verwend door z’n vader. Daar kon hij ook niets aan doen. Dat was de fout van z’n vader. En toch knikkerden z’n broers hem uit de groep. Alleen de oudste broer Ruben probeerde het nog een beetje voor hem op te nemen. Maar ook hij durfde uiteindelijk geen kleur te bekennen en deed mee met z’n broers bij het bedriegen van hun vader”.
De voorganger merkte op: “Jongens en meisjes. Ik heb nu een vraag aan jullie. Als jullie om je heen kijken, hier in de kerk, of in je klas, of in je buurt, wie zijn dan de ‘Jozeffen’ of de ‘Jozefientjes’ bij jullie in je omgeving? Kijk eens om je heen. Wie wordt er zonder duidelijke reden gepest in jouw klas?”.
Verderop verklaarde de voorganger: “Een van de duidelijkste voorbeelden van iemand die er voor kiest om een buitenbeentje te worden is de Here Jezus wel. In een bepaald opzicht lijken de levens van Jozef en Jezus wel op elkaar. We hebben net van Jozef gehoord dat hij het geliefde kind was van zijn vader. Toen de Here Jezus hier op aarde was heeft de Here God precies hetzelfde over Hem gezegd”.
En:
De Here Jezus is “slaaf geworden om de mensheid te redden. En wat bij Jezus altijd opvalt is dat Hij een zwak heeft voor de buitenbeentjes in de samenleving. Jezus’ tegenstanders noemen Hem een vriend van zondaren en tollenaars. Jezus nam het z’n volksgenoten kwalijk dat ze anderen buitensluiten. Je zou kunnen zeggen dat Jezus een buitenbeentje werd om de buitenbeentjes te redden”[8].
Jozef als buitenbeentje – dat is een opmerkelijk gezichtspunt.
Jozef als voorloper-buitenbeentje: een type van Jezus Christus, onze Heiland – dat is wel een heel grote sprong, als u het mij vraagt.

Wij moeten maar voorzichtig wezen met dat buitenbeentjes-verhaal.
Voor wij ’t weten is Genesis 37 vooral bestemd voor excentriekelingen en vreemde snoeshanen.

Wij zullen er oog voor moeten hebben dat de Verbondsgod ook in dit Schriftgedeelte bezig is met het formeren van een volk. Dat volk loopt op allerlei wegen. Dat volk reist via routes die God wijst. Dat volk loopt daar waar de Verbondsgod hen roept.
Dat volk heeft niet zelden de neiging om weg te lopen.
Maar dat volk wordt vervolgens telkens weer op koers gezet door de onvermoeibare en onveranderlijke God van hemel en aarde.
Een wonder is het! Een regelrecht wonder!

Noten:
[1] Hier, en in het onderstaande gebruik ik onder meer: http://www.wereldgeschiedenis.com/het-leven-van-jozef-deel , geraadpleegd op dinsdag 1 augustus 2017.
[2] Geciteerd van http://www.hogerhoning.nl/ ; geraadpleegd op dinsdag 1 augustus 2017.
[3] Handelingen 7:9.
[4] Handelingen 7:51.
[5] Romeinen 8:28.
[6] Psalm 105:16 en 17.
[7] Genesis 33:7: “Ook Lea en haar ​kinderen​ kwamen naar voren en bogen zich neer; daarna kwamen Jozef en ​Rachel​ naar voren en zij bogen zich neer”.
[8] Geciteerd van http://peterhartkamp.weebly.com/uploads/6/0/2/8/60280995/preek_genesis_37_1_.pdf ; geraadpleegd op dinsdag 1 augustus 2017. G.P. Hartkamp is voorganger in de Vrije Evangelische Gemeente te Oldebroek.

Geef een reactie »

Nog geen reacties.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.