gereformeerd leven in nederland

30 januari 2018

Nieuw past niet bij oud

Filed under: Uncategorized — B. de Roos @ 07:00
Tags: , , ,

De toegangspoort naar de hemel is open[1].
Jezus Christus heeft de toegangspoort geopend.
En de vraag klinkt alle eeuwen door:
* kunnen wij die toegangspoort zelf niet open zetten, al was het maar op een klein kiertje?
* kunnen wij zelf iets niet een heel klein beetje aan onze vrijspraak bijdragen?

Die vragen komen aan de orde in Zondag 24 van de Heidelbergse Catechismus.
U kent die vragen en antwoorden wellicht wel:
“Vraag:
Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een deel daarvan zijn?Antwoord: Omdat de gerechtigheid die voor Gods gericht bestaan kan, geheel volmaakt en in alle opzichten met Gods wet in overeenstemming moet zijn, terwijl zelfs onze beste werken in dit leven allemaal onvolmaakt en met zonden bevlekt zijn.
Vraag:
Maar hebben onze goede werken dan geen verdienste? God wil ze toch in dit en in het toekomstige leven belonen?
Antwoord:
Deze beloning wordt niet uit verdienste, maar uit genade gegeven.
Vraag:
Maar maakt deze leer de mensen niet zorgeloos en goddeloos?
Antwoord:
Nee, want het kan niet anders, of ieder die door waar geloof in Christus ingeplant is, brengt vruchten van dankbaarheid voort”[2].

Het antwoord op die vragen blijkt ten diepste onomstotelijk vast te staan: de toegang tot God is door de Heiland gegeven. Wij mogen pleiten op Zijn werk. Hij plaveide de weg naar Gods troon.

We weten, neem ik aan, allemaal wel wat goede werken zijn.
Dat leren we trouwens ook uit de Heidelbergse Catechismus:
* goede werken doen we uit waar geloof
* goede werken zijn gebaseerd op Gods wet
* goede werken komen niet voort uit eigen mening of orders van andere mensen[3].

De Farizeeën staan er in de Bijbel om bekend dat ze allerlei dingen doen om schijnvroomheid uit te stralen. Bij hun schijnvroomheid is hun eigen creativiteit het uitgangspunt.

Jezus stelt die nepvroomheid aan de kaak in Marcus 2.
Dat gaat zo.
“En de discipelen van Johannes en van de Farizeeën ​vastten; en zij kwamen en zeiden tegen Hem: Waarom ​vasten​ de discipelen van Johannes en van de Farizeeën wel en waarom ​vasten​ Uw discipelen niet? En ​Jezus​ zei tegen hen: De bruiloftsgasten kunnen toch niet ​vasten​ terwijl de Bruidegom bij hen is? Zolang zij de Bruidegom bij zich hebben, kunnen zij niet ​vasten, maar de dagen zullen komen dat de Bruidegom van hen weggenomen zal zijn, en dan, in die dagen, zullen zij ​vasten”[4].
Als de Bruidegom aanwezig is, wordt het feest in de kerk!

In Marcus 2 staan in dit verband een paar voorbeelden die voor de goede verstaander veel verhelderen.

Ik citeer:
“En niemand naait een lap niet-gekrompen stof op een oud ​bovenkleed; anders scheurt de nieuwe aangenaaide lap iets af van het oude bovenkleed en ontstaat er een ergere scheur.
Ook doet niemand nieuwe ​wijn​ in oude leren zakken; anders doet de nieuwe ​wijn​ de zakken barsten en stroomt de ​wijn​ eruit en gaan de zakken verloren; maar nieuwe ​wijn​ moet men in nieuwe zakken doen”[5].

Wat betekenen die illustraties?
Antwoord:
Iets ouds is in deze situatie niet te combineren met iets nieuws. Met andere woorden: met een beetje opknappen van het oude kom je er niet.
Het nieuwe is het Evangelie dat Jezus verkondigt: “De tijd is vervuld en het ​Koninkrijk van God​ is nabijgekomen; bekeer u en geloof het ​Evangelie”[6].
De mensen hebben ook wel door dat Jezus Christus een nieuwe inhoud aan ware Godsdienst geeft: “Wat is dit? Wat voor een nieuwe leer is dit, dat Hij ook de onreine geesten met gezag bevel geeft en zij Hem gehoorzaam zijn?”[7].

Die tegenstelling oud/nieuw zien we heel duidelijk in het voorbeeld van de wijn in oude en nieuwe zakken.
Een exegeet verduidelijkt: “‘Jonge’ wijn doe je niet in oude leren zakken, maar in ‘nieuwe’. Deze zakken waren gemaakt van dierenhuiden. Nieuwe huiden waren soepel, daar zat nog rek in; oude huiden daarentegen konden niet meer uitzetten en waren stug geworden. Omdat jonge wijn nog aan het gisten is en door gasvorming uitzet, kon deze niet in zulke oude zakken worden gedaan. Deze zouden dan onherroepelijk gaan openbarsten. De ‘jonge wijn’ staat weer voor het Evangelie van de Here Jezus, de ‘oude leren zakken’ voor het joodse geloof met zijn wetten en gebruiken (…). Het vasten zoals de joden dat gewoon waren te doen, past niet bij de nieuwe manier van geloven die hoort bij Jezus’ verkondiging”[8].

Nu begrijpt u, naar ik aanneem, de titel van dit artikel wel. Nieuw past niet bij oud. Met de komst van Jezus naar de aarde is er een nieuw tijdperk aangebroken. Het oude is voorbijgegaan. Niet dat volstrekt waardeloos was. Zeker niet. Maar het Nieuwtestamentisch kader is echt totaal anders dan het Oudtestamentische.

Het is, naar het mij voorkomt, van belang om het bovenstaande goed tot ons door te laten dringen.
Wellicht wordt onze activiteit in de kerk ongewild ook een ‘goed werk’.
Misschien gaan de mensen wel zeggen: ‘die en die man is van grote waarde voor de kerk’. Of: ‘die en die vrouw is een geweldig mens, wat leeft ze mee. Daar héb je wat aan in de kerk’.
Ach… menselijke bewondering? Die hoort bij oud. Die past niet bij nieuwe mensen.
Wij moeten het maar tegen elkaar blijven zeggen: nieuw past niet bij oud.
Ieder kerklid moet, op zijn of haar eigen manier, dankbaar leven voor God. Niets meer. En niets minder.

Noten:
[1] Zie hierover mijn artikel ‘De relevantie van Zondag 23’, hier gepubliceerd op dinsdag 23 januari 2018. Te vinden op https://bderoos.wordpress.com/2018/01/23/de-relevantie-van-zondag-23/ .
[2] Heidelbergse Catechismus – Zondag 24.
[3] Zie Heidelbergse Catechismus – Zondag 33, antwoord 91.
[4] Marcus 2:18, 19 en 20.
[5] Marcus 2:21 en 22.
[6] Marcus 1:15.
[7] Marcus 1:27.
[8] Geciteerd uit de webversie van de Studiebijbel. Commentaar bij Marcus 2:22.

Geef een reactie »

Nog geen reacties

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.