gereformeerd leven in nederland

16 mei 2014

Modern Avondmaal?

Komende zondagmiddag vieren we in onze kerk het Heilig Avondmaal.
Vier maal per jaar gebeurt dat, in een regelmatig ritme. We zijn eraan gewend. En het is goed zo.

Over dat Heilig Avondmaal, en over de zin ervan, wordt veel nagedacht.

Laatst nog schreef Dick Schinkelshoek, redacteur bij het Nederlands Dagblad en predikant in de Protestantse Kerk, er een artikel over in het ND.
Hij vindt het Avondmaal soms een leeg ritueel.
Er zou wat minder bij gepraat moeten worden, vindt hij. Dat lange formulier en die preek zijn niet zo nodig. “Stilte is het mooiste geschenk dat je bij de viering van Christus’ gebroken lichaam kunt krijgen”.
Hij noteerde ook: “Logistiek is avondmaal vieren aan tafels een hele opgave. Bij een avondmaalsdienst met vier of vijf ‘tafels’ zit je een groot deel van de tijd te wachten en naar een zichzelf herhalend ritueel te kijken. Dat gaat ten koste van de heiligheid”.
Het Heilig Avondmaal spreekt meer aan als we het minder mensen tegelijk vieren, meent hij.
Wij zouden vaker Avondmaal moeten vieren, zegt Schinkelshoek. Dan raken we er meer aan gewend, en hoeven we niet steeds na te denken wat de volgende stap in de viering is.
Het Avondmaal moet niet te zwaar worden geladen, vindt de ND-journalist tenslotte ook. “God schenkt wat Hij vraagt”. En daar word je een stuk vrolijker van[1].

Samengevat:
* Het Heilig Avondmaal wordt te zwaar geladen.
* Het Heilig Avondmaal is te massaal.
* Daar moet wat aan gedaan worden.

Dit alles tot mij genomen hebbende, dacht ik aan 1 Corinthiërs 10. Aan dat Schriftwoord: “Omdat het één brood is, zijn wij, hoe velen ook, één lichaam; wij hebben immers allen deel aan het ene brood”[2].
“Hoe velen ook”!
Die term duidt op gemeenschap. En op het feit dat wij allen bij elkaar horen. En vooral ook op het Evangelie dat Christus Zijn kinderen om zich heen verzamelt. Juist het gegeven dat de Heiland zoveel mensen tot Zijn eigendom heeft gemaakt, is Evangelie. Al die mensen worden gered. Wij horen bij elkaar. Wij staan allemaal voorgesorteerd in het wegvak dat in de richting van de hemel wijst.

Samen laten ware gelovigen zien: wij maken front tegenover de wereld.
Paulus schrijft in 1 Corinthiërs 10 ook: “Gij kunt niet de beker des Heren drinken èn de beker der boze geesten, gij kunt niet aan de tafel des Heren deel hebben èn aan de tafel der boze geesten. Of willen wij de Here tot naijver wekken? Zijn wij soms sterker dan Hij?”[3].
Het moet volkomen helder worden: wij horen bij de Here Jezus Christus, en niet bij de wereld.

Moeten wij het Heilig Avondmaal niet te zwaar laden?
Ik zou denken dat dat helemaal niet erg is.
Dat sacrament is een beeld van het borgtochtelijk lijden van de Heiland. Hij heeft betaald voor al onze zonden.
Om met de Nederlandse Geloofsbelijdenis te spreken: “Want er staat geschreven, dat de straf die ons de vrede aanbrengt, op de Zoon van God was en dat wij door zijn striemen genezen zijn; dat Hij als een lam ter slachting is geleid en onder de overtreders is geteld (…); dat Hij als een misdadiger veroordeeld is door Pontius Pilatus, hoewel deze Hem onschuldig verklaard had. Zo heeft Hij teruggegeven wat Hij niet geroofd had (…), en heeft Hij als rechtvaardige voor onrechtvaardigen geleden (…), zowel naar lichaam als naar ziel, zodat Hij de verschrikkelijke straf voelde die wij door onze zonden verdiend hadden, en zijn zweet als bloeddruppels werd, die op de aarde vielen (…). Hij heeft geroepen: Mijn God, mijn God, waarom hebt Gij Mij verlaten? (…), en Hij heeft dit alles geleden ter wille van de vergeving van onze zonden. Daarom zeggen wij terecht met Paulus, dat wij niets anders weten dan Jezus Christus en die gekruisigd”[5].
De Heiland is buitengewoon zwaar gestraft, vanwege onze zonden.
Daarom is het Heilig Avondmaal zwaar geladen. Daar hoeven wij niets van af doen. Het Heilig Avondmaal is een ernstige zaak.

Bij het Heilig Avondmaal hoort veelal een voorbereidingspreek. En een formulier. En een nabetrachtingspreek.
Er zit dus heel wat onderwijs aan vast.
Is dat overdreven?
Persoonlijk denk ik van niet. Paulus geeft zelf ook lange lessen. In 1 Corinthiërs 10. En hij gaat verder in hoofdstuk 11. Zijn lessen over het ‘één lichaam zijn’ werkt hij in hoofdstuk 12 uit. En daarna, in het slothoofdstuk van Paulus’ eerste brief aan de Corinthiërs, gaat het over de liefde tot God en tot elkaar.
Paulus maakt duidelijk dat het, als het hierover gaat, nogal nauw steekt. Er is onderwijs nodig.
En ook in 2014 moet het aan zondige mensen duidelijk worden gemaakt: het lijden en sterven van onze Here Jezus Christus is onze redding!

Om ons heen is veel in verandering.
Op het kerkplein zoekt men nieuwe paden.
En nu is het Heilig Avondmaal blijkbaar aan de beurt om eens flink gemoderniseerd te worden.
Ik zou willen uitroepen: mensen, láát dat! Oftewel: blijf eraf!

Komende zondagmiddag vieren we in onze kerk het Heilig Avondmaal.
Persoonlijk zal ik er graag aan deelnemen.
Het is een ernstige gebeurtenis. Maar niettemin een gebeurtenis die blij maakt.

Noten:
[1] Dick Schinkelshoek, “Heilig Avondmaal kan beter”. In: Nederlands Dagblad, woensdag 14 mei 2014, p. 8.
[2] 1 Corinthiërs 10:17.
[3] 1 Corinthiërs 10:21 en 22.
[4] Nederlandse Geloofsbelijdenis, artikel 21.

Blog op WordPress.com.