gereformeerd leven in nederland

23 november 2017

Luisteren met een half oor?

Filed under: Uncategorized — B. de Roos @ 07:00
Tags: , , ,

“Protestanten verlegen met verschillen”.
Dat staat boven een lang artikel op de website van het Reformatorisch Dagblad[1].

Het bericht gaat over een inspiratie-event van de Evangelische Omroep. De EO bestaat namelijk vijftig jaar.

Wij moeten zoeken naar datgene wat ons bindt, zo wordt tijdens die bijeenkomst gezegd.
En:
Wij moeten jongeren meer aanspreken; theologische verschillen interesseren hen niet zo veel. De praktijk is heel belangrijk!
Maar ook:
Verschillen moet je benoemen. Praat met elkaar, en niet alleen maar over elkaar. Juist tijdens die gesprekken moet je de zaken scherp stellen.
En:
Wie aan de rand van de samenleving werkt, merkt dat er veel verbondenheid is met allerlei christenen. Richt je op de kern, dan wordt het allemaal veel duidelijker.
En:
Wij kunnen eenheid vinden in de geloofsbelijdenis van Nicea, toegespitst op het leven, sterven en opstanding van Christus.

U ziet het, de meningen over de omgang met verschillen zijn nogal verschillend.
Sommigen negeren ze gewoon.
Anderen zeggen dat het met het benoemen van verschillen duidelijk wordt waar je zelf staat.
Weer anderen zeggen dat allerlei theoretisch geneuzel uit de tijd is en dat slechts de praktijk onze aandacht hebben moet.
Anderen vinden dat we niet moeilijk moeten doen over details, en terug moeten naar de kern van het Evangelie: Jezus Christus.

Ik zou willen zeggen: er is weinig nieuws onder de zon. Er wordt veel gepraat en niet al te veel in de Bijbel gelezen.

Het bovenstaande brengt mij bij 2 Kronieken 12.

In dat hoofdstuk gaat het, in eerste instantie althans, nogal goed met koning Rehabeam. Het gaat hem voor de wind. Maar als hij eenmaal een gevestigd regent is, verlaten hij – en heel Israël met hem – de Here.
Er komt meteen een straf op de zonde. Koning Sisak, de koning van Egypte, trekt tegen Israël ten strijde. Nee, dat is geen toeval. Want de Here zegt: “Ú hebt Mij verlaten, daarom heb Ík u ook overgelaten in de handen van ​Sisak”[2].
Dat begrijpen de leiders van Israël best. En ja, zij bekennen schuld. De Here heeft eigenlijk wel gelijk, zeggen ze. Zijn maatregel is, op de keper beschouwd, heel rechtvaardig.
Daarop verzacht de hemelse Here de straf. De Israëlieten zullen niet om het leven komen. Nee, zij zullen in dienst komen bij Sisak en de zijnen. De Here zegt: “Zij zullen hem echter tot dienaren zijn, zodat zij het verschil tussen Mijn dienst en de dienst van de koninkrijken van de landen leren kennen”[3].

Laten wij even goed kijken wat hier gebeurt.
Het is niet zo dat de Israëlieten de Here niet kennen. Zij weten best wel wie Hij is. En ze weten heel goed wat Hij wil.
Echter, de dienst aan de Here wordt niet meer zo serieus genomen. In de praktijk van het leven werkt het volk van God aan eigen inbreng. Zij werken ook heel wat eigen ideeën uit.
De God van hemel en aarde voert een lik op stuk-beleid.
Maar het is niet zo dat Hij in blinde drift alles wat met Israël te maken heeft kort en klein slaat. Als de Israëlieten ootmoedig en deemoedig de Goddelijke rechtvaardigheid erkennen, voert God een beleidswijziging door. Zijn volk blijft in leven.
Hier zien wij dat God trouw is aan Zijn verbond. Eenmaal uitgekozen blijft uitverkoren.
Maar de Here zegt wel: ik zal Mijn volk confronteren met de verschillen tussen de dienst aan Sisak en de gehoorzaamheid aan Mij!

Vandaag de dag menen de mensen dat je in alle rust moet omgaan met verschillen. Je moet er, zo stelt men nuchter vast, kalm mee omgaan. Niet te veel forceren. En niet teveel traineren.
Dat de Here wil dat wij nauwkeurig nagaan wat Hij in de omstandigheden van 2017 van Zijn volk vraagt, dat komt niet eens in de mensen op. Zij praten over veelkleurigheid. En over verschillende gaven. Over de manieren waarop zij dingen aanpakken en de keuzes die zij maken.
Maar wie vraagt wat de Here vandaag precies wil, wordt met een scheef oog aangekeken. Je wordt beschouwd als iemand die extreem is, en overdreven moeilijk loopt te doen.

Over koning Rehabeam wordt gezegd: “En hij deed wat slecht was, omdat hij zijn ​hart​ er niet op richtte om de HEERE te zoeken”[4].
Met andere woorden: de koning demonstreerde een zekere halfslachtigheid.

Maar nu hoor ik u vragen: kun je nou zeggen dat sommigen bij de Evangelische Omroep halfslachtig zijn? Dat is toch beledigend? Die mensen doen toch oprecht hun best?
Die vragen begrijp ik wel.
Maar weet u, het is niet zo dat Rehabeam gedacht heeft: het is nu beter om van Gods weg af te wijken. Hij doet dat, om zo te zeggen, niet met voorbedachten rade. Nee, de praktijk van het leven brengt hem ertoe om hier en daar wat water bij de wijn te doen. Omdat dat politiek beter uitkomt. Omdat dat de stabiliteit in zijn land ten goede lijkt te komen.
Diezelfde systematiek zie ik bij de EO: aanpassen is het parool, want wij mogen de aansluiting niet missen.

Het lijkt goed om aansluiting te zoeken bij de wereld.
Het lijkt goed om elkaar de ruimte te geven.
Het lijkt goed om als kerklid een zekere flexibiliteit te tonen.
Als u het mij vraagt, is dat laatste de bron van veel verschillen in de kerkelijke wereld van vandaag.

Het lijkt goed om over heel veel dingen na te denken.
Blijven er verschillen?
Nu ja, dat zij dan zo.
Typisch EO, als u het mij vraagt.

Rehabeam richt zijn hart er niet op om de Here te zoeken. De Bijbel in Gewone Taal is hier wat meer rechttoe-rechtaan: “Hij wilde niet naar de Heer luisteren”.
In de BGT is de filosofie klaarblijkelijk: met een half oor naar de Here luisteren, dat kan echt niet.
Dat is in ieder geval duidelijk.
Vindt u ook niet?

Noten:
[1] Zie https://www.rd.nl/kerk-religie/protestanten-verlegen-met-verschillen-1.1445073 ; geraadpleegd op dinsdag 14 november 2017.
[2] 2 Kronieken 12:5.
[3] 2 Kronieken 12:8.
[4] 2 Kronieken 12:14.

17 mei 2017

Goede dingen in Juda

Filed under: Uncategorized — B. de Roos @ 08:00
Tags: , , , ,

In 2003 reformeerde de kerk. Veel kinderen van God werden zich bewust van de betekenis van die bekende Latijnse spreuk: ecclesia reformata semper reformanda. Die spreuk betekent: de kerk die gereformeerd is moet steeds weer gereformeerd worden.

Er werd weer naar de belijdenis gesproken over het onderscheid tussen de ware en de valse kerk. De lijnen werden weer scherp getekend.
Een beetje goed? Dat is in de kerk onbestaanbaar.

Des te opvallender is een feit dat in 2 Kronieken 12 vermeld wordt: “Omdat hij zich vernederde, keerde de toorn van de HEERE zich van hem af en richtte Hij hem niet geheel en al te gronde. Er waren in Juda ook nog goede dingen[1].

In 2 Kronieken 12 zijn we in de regeringsperiode van Rehabeam. Bij het begin van diens regering wordt het koninkrijk Israël gesplitst.
De vraag van het volk om belastingverlaging wordt niet ingewilligd. Daarop scheiden tien stammen zich af. Rehabeam houdt in eerste instantie alleen mensen uit Juda als onderdanen over. Later sluiten ook Benjaminieten, priesters en Levieten zich aan.
Rehabeam wil door het voeren van een oorlog de verloren stammen terugwinnen. Maar een profeet van de Here, Semaja, houdt hem tegen.
Later wordt Juda aangevallen door Sisak, een Egyptische vorst. Juda wordt een vazalstaat van datzelfde Egypte. Waarom? Omdat de Here het verschil wil laten zien tussen de dienst aan Hem en de dienst aan een aardse machthebber.
Hoe moeten wij de Rehabeams regering typeren? Laten wij het op halfslachtigheid houden.
Als Rehabeam eenmaal stevig op zijn troon zit, licht hij namelijk de hand met het leven naar Gods wet. In Juda ontstaat een sfeer van secularisatie en Woordverlating. Daarom zegt de Here: “Ú hebt Mij verlaten, daarom heb Ík u ook overgelaten in de handen van ​Sisak”[2]. Als de Here dat zegt, verootmoedigen de Judeeërs zich. Zij realiseren zich dat de Here rechtvaardig is.
Daarin ligt de reden dat de Here Zijn plannen herziet. Gods volk wordt niet vernietigd, maar komt in dienst van een vreemde heerser.
En dan is er dus die bijzondere vermelding: “Er waren in Juda ook nog goede dingen”.

Hoe nu?
Is de zaak in 2 Kronieken 12 niet zwart-wit?
Jawel.
Fout is fout. Zwart is zwart. En wit is wit.
De karakterisering die de Bijbel van Rehabeams regering geeft is bovendien duidelijk: “En hij deed wat slecht was, omdat hij zijn ​hart​ er niet op richtte om de HEERE te zoeken”[3]. Rehabeam is wel godsdienstig, maar dat is hij met de Franse slag. Hij kent de Here wel, maar hij dient Hem niet. Rehabeam weet wel wie de Here is, maar hij wandelt niet met Hem.

De mensen uit Juda zeggen ook: de Here is rechtvaardig.
Hij straft wel, maar de kastijding is lichter omdat het volk zich naar de Here toekeert. De hemelse Heer is geen God die, als er het een en ander fout gaat, er alleen maar keihard óp slaat!

Wat zegt 2 Kronieken 12 in onze tijd?
Heeft dat Schriftgedeelte nog wat te zeggen aan de kerk?
Kunnen wij er vandaag nog wat mee?
Persoonlijk denk ik van wel.

Nee, ik zal hier natuurlijk niet noteren dat het onderscheid tussen ware en valse kerk per onmiddellijk afgeschaft dient te worden. Integendeel.
Maar een kerkverband kan, naar ik meen, een verkeerde koers varen terwijl het geestelijk verval niet totaal is.
Binnen een kerkverband kunnen verkeerde keuzes gemaakt worden, maar dat wil niet zeggen dat we dat kerkverband meteen in haar geheel moeten afschrijven.

Daaruit concludeer ik:
* het mag zo wezen dat Gerformeerden het lidmaatschap van een Gereformeerde kerk (vrijgemaakt) hebben beëindigd, dat wil niet zeggen dat zij nooit meer een GKv-letter zullen gaan lezen.
* het kan, bijvoorbeeld, zo zijn dat Greformeerden niet hersteld hervormd worden maar wel gebruik maken van publicaties vanuit de HHK, of van delen uit die pennenvruchten.
* het kan zo wezen dat Gereformeerden zich nooit bij een Gereformeerde Gemeente aansluiten, maar – bijvoorbeeld – wel het Reformatorisch Dagblad waarderen.

Dat alles laat onverlet dat wij attent moeten zijn op afwijkingen van de Heilige Schrift.
Daar gaat, wat mij betreft, helemaal niets van af.

Maar laten wij beseffen dat de God van hemel en aarde rechtvaardig is.
Zelfs in Juda en in 2 Kronieken 12 zijn goede dingen.
Zo mogen ook wij, anno Domini 2017, goede dingen blijven benoemen. Laten wij dat dus vooral doen.

Noten:
[1] 2 Kronieken 12:12.
[2] 2 Kronieken 12:5.
[3] 2 Kronieken 12:14.

30 juli 2014

Trouw aan onze principes

Filed under: Uncategorized — B. de Roos @ 08:00
Tags: ,

Hoe principieel zijn we eigenlijk? Rehabeam leert ons een lesje[1].
Laten we eerlijk zijn: in grote delen van het jaar hebben wij het zo druk dat er bitter weinig tijd overblijft om gedurende enkele minuten rustig na te denken.
Met zekere regelmaat zweeft in mijn brein de gedachte dat dat precies de bedoeling van Gods tegenstander is. De Satan kan die drukte best gebruiken. Hoe drukker mensen met zichzelf zijn, hoe minder God in beeld komt. En dat is Satans oogmerk.
Het lijkt mij goed om, in verband met onze dienst aan God vandaag weer eens een bekende wetmatigheid in het licht te zetten. Dat is deze:
* wie God verlaat, moet erop rekenen dat Gods gunst uit zijn leven verdwijnt
* wie met God leeft en zich verootmoedigt, kan rekenen op Gods zegen.
Die eenvoudige regels gelden ook vandaag nog.

In een Schriftgedeelte als 2 Kronieken 12 vind ik dat heel expliciet terug. Uit dat Schriftgedeelte citeer ik: ”Toen kwam de profeet Semaja tot Rehabeam en de oversten van Juda, die wegens de komst van Sisak te Jeruzalem bijeen waren, en zeide tot hen: Zo zegt de HERE: gij hebt Mij verlaten, nu heb Ik ook u verlaten en gegeven in de macht van Sisak. Hierop verootmoedigden zich de oversten van Israël en de koning, en zij zeiden: De HERE is rechtvaardig. Toen de HERE zag, dat zij zich verootmoedigd hadden, kwam het woord des HEREN tot Semaja: Zij hebben zich verootmoedigd, Ik zal hen niet verdelgen, maar hun spoedig uitredding geven, zodat mijn toorn zich niet over Jeruzalem zal uitstorten door de hand van Sisak. Zij zullen hem echter tot knechten zijn, zodat zij mijn dienst en de dienst van de koninkrijken der landen leren kennen”[2].

Het was niet zo dat Rehabeam de Here vergat. De koning deed heus wel aan godsdienst.
Het zou een misvatting zijn om te denken dat de Here met één machtswoord dat hele koningschap van Rehabeam afdeed als onnut. In 2 Kronieken 12 staat: “Ook was er in Juda nog wel iets goeds”[3]. Er waren best wel zaken die de Here heel goed vond. Wij moeten dus niet denken dat de Here met een grote klap alles uit Zijn gezichtsveld wegmaaide.
Echter: Rehabeams regeringswerk was heel dubbel. Hij maakte niet gauw duidelijke keuzes.
De inzet van 2 Kronieken 12 is wat dat betreft onthullend: “Toen Rehabeam zijn koninklijke macht stevig gevestigd had en sterk geworden was, verliet hij de wet des HEREN, en geheel Israël met hem”[4].

Zeker, menselijkerwijs gesproken handelde de koning heel verstandig, lees ik in 2 Kronieken 11. Want hij verdeelde “een aantal van zijn zonen over al de streken van Juda en Benjamin, over al de vestingsteden”[5]. Nee, die Rehabeam was heus geen kleine jongen. Hij had z’n verstand wel bij elkaar.
Maar: in de kern zat de zaak fout. Kijkt u maar even naar het eindoordeel over Rehabeam in 2 Kronieken 12: “Hij deed wat kwaad is, want hij had er zijn hart niet op gezet de HERE te zoeken”[6]. Jawel, er zat wel wat goeds in. Maar in het centrum van Rehabeams leven was iets helemaal verkeerd gegaan. En dat wordt duidelijk gezegd.
Rehabeam was, op zichzelf genomen, een regent van het goede soort. Hij had het erg druk met regeren, dat wel. En och, hij deed een boel verstandige dingen. Maar toch was het eindoordeel van de Here God heel negatief.

Wat concludeer ik hieruit?
Het lijkt mij belangrijk om deze zaken naar voren te brengen. Tegenwoordig wordt een antithetische stellingname al te snel weggewuifd. Meneer Jansen radicaliseert, zeggen de mensen dan. Of: mevrouw Pietersen heeft een probleem met versmalde denkkaders.
Graag pleit ik er voor om met dit soort oordelen uiterst voorzichtig te zijn. Je hoeft niet ongenuanceerd te praten, om toch een heel duidelijk antwoord op allerlei levensvragen te hebben. En daar is, blijkens 2 Kronieken 12, niets tegen. Helemaal niets.
Radicalisering en versmalling van denken: dat zijn typeringen die ik nog wel eens hoor als discussies tussen kerkmensen zich verharden. Dergelijke karakteriseringen doen echter lang niet altijd recht aan de werkelijkheid. Niet zelden is er simpelweg spraken van duidelijke stellingnames. Zeg maar gewoon: van keuzes die op de Heilige Schrift gebaseerd zijn. Waar het in zulke gevallen om gaat is dit: wordt de Here gediend met heel het verstand, met alle kracht en in het hele leven?

Terug naar de historie van 2 Kronieken 12.
De inval van Sisak was een rechtstreekse consequentie van de dwalingen van Juda.
Het gebeurde, als ik het goed weet, allemaal zo’n 925 jaar voor Christus[7]. De mensen in Juda “waren ontrouw geworden jegens de HERE”[8]. En daar gingen zij de gevolgen van ondervinden.
We mogen, denk ik, gevoeglijk aannemen dat het een gebeurtenis was die zijn sporen in de historie heeft getrokken.

Wat concludeer ik hieruit? Ik maak drie gevolgtrekkingen.
1.
Ook buitenbijbelse bronnen maken niet zelden duidelijk dat de hemelse God Zijn plannen uitvoert. Hij reageert op de activiteiten van Zijn kinderen. En als zij afdwalen komt er een moment dat Hij ingrijpt.
2.
Vandaag de dag zijn er heel wat mensen die, naar eigen zeggen, niet zoveel van Gods daadkracht merken. Ik zou zeggen: laat zulke mensen eens op een andere manier naar de wereld kijken. We mogen, denk ik, wel zeggen dat de economische gang van zaken in onze wereld alles te maken heeft met de manier waarop God de wereld regeert. Enkele jaren zei een prominente SGP-er, de heer B.J. van der Vlies over de economische recessie: “De klap van deze crisis, die een flinke deuk in onze welvaart slaat, waarin ook ‘het spreken van God’ opgemerkt moet worden Die onze consumptiemaatschappij tot de orde roept en ons wakker schudt, zal nog vele jaren doordreunen”[9]. Welnu, ook Anno Domini 2014 geeft de Here Zijn bevelen.
3.
Wie 2 Kronieken 12 leest, denkt wellicht: ziehier, dit is het begin van het einde.
Maar laten we, nu het hierover gaat, óók goed kijken naar de trouw van de Here.
In Openbaring 5 wordt Hij ‘de leeuw uit de stam Juda’ genoemd. Ik citeer: “Ween niet; zie, de leeuw uit de stam Juda, de wortel Davids, heeft overwonnen om de boekrol en haar zeven zegels te openen. En ik zag in het midden van de troon en van de vier dieren en te midden der oudsten een lam staan, als geslacht, met zeven horens en zeven ogen; dit zijn de zeven Geesten Gods, uitgezonden over de gehele aarde. En het kwam en heeft de rol aangenomen uit de rechterhand van Hem, die op de troon gezeten was”[10].
Het ontluisterde Juda komt terug in de naam die Jezus Christus krijgt. Hij is ook de Enige die in alles leeft naar Gods wil.
Gods volk zou roemloos aan haar einde gekomen zijn als Hij er niet was geweest.
Laat het maar duidelijk wezen: de Here verbindt Zijn naam aan mensen die in hun leven soms weinig heldere keuzes maken!

De koning en de leidinggevenden in Israël verootmoedigden zich. “De Here is rechtvaardig”, zeiden zij[11]. Dat waren mooie woorden. Het probleem was echter dat Rehabeam en de zijnen niet standvastig waren. Immers: “…hij had er zijn hart niet op gezet de HERE te zoeken”. De leidinggevenden en regeerders waren reuze godsdienstig. Daar niet van. Maar eigenlijk hadden zij het ook heel druk met hun werk. Zij waren reuze bedrijvig; er waren veel zaken die in Juda aandacht vroegen. En nu ja, zo schoot de attentie voor de wetten van de Here er wat bij in. Niet opzettelijk. Dat niet. Wandelen met God: dat kwam er soms eenvoudig niet van.
Wie het bovenstaande tot zich neemt kan zich gedurende een moment in het jaar 2014 wanen.
Want vandaag de dag is het niet anders. Wij draaien, zeker als straks het kerkelijk seizoen weer van start gaat, bijna dol van de drukte.
Ik zou zeggen: laten wij 2 Kronieken 12 lezen en onze dagindeling eens kritisch doornemen.
Het wordt wellicht tijd om onze gedachten weer eens te ordenen.

Rehabeam leert ons om echt te leven.
Standvastig.
En trouw aan onze principes.

Noten:
[1] Dit artikel is een bewerking van een stuk dat ik in maart 2009 schreef.
[2] 2 Kronieken 12:5, 6, 7 en 8.
[3] 2 Kronieken 12:12.
[4] 2 Kronieken 12:1.
[5] 2 Kronieken 11:23.
[6] 2 Kronieken 12:14.
[7] Zie voor deze datering bijvoorbeeld http://nl.wikipedia.org/wiki/Rehabeam .
[8] 2 Kronieken 12:2.
[9] Zie http://www.nd.nl/artikelen/2009/maart/14/van-der-vlies-hand-van-god-in-recessie .
[10] Openbaring 5:5, 6 en 7.
[11] 2 Kronieken 12:6.

Blog op WordPress.com.